Dugaaje ɓurɗe mawnude e Jamma Al-Qadri: Hol ko njiɗ-en toragol Alla?
Jamma Al-Qadri, mo jeyaa e balɗe sappo cakkitiiɗe e nder lebbi barkinaaɗo mo Korkka, ko jamma ɓurɗo teeŋtude e nder hitaande kala wonande juulɗo. Ko e nguu jamma gure njippinaa e dow Nulaaɗo (S.A.W), e ko e makko kadi jookli yimɓe mbinndata ngam hitaande aroore.
E nder ɗii waktuuji barkinaaɗi, juulɓe ina njuula, ina njannga Alquraana, kadi ina ndu’oro Alla no feewi. Duga ko mbeelu juulɗo, teeŋti noon e jamma mo ibada mum ɓuri lebbi ujunere (ujunere lebbi ko hitaande 83 e lebbi 4). Ngam heɓde barke nguu jamma, ina foti en anndude dugaaje ɓurɗe teeŋtude ɗe njaaboratenn-en.
Belal e mangu Jamma Al-Qadri
Alla (S.W.T) wi’i e nder Alquraana Tedduɗo wonde Jamma Al-Qadri ɓuri lebbi ujunere moƴƴude. Malaykaaji ina njippo e jamma oo ina ngadda jam e barke haa fajiri feyi.
Kala neɗɗo juulɗo, darinooɗo e nguu jamma e dow iimaanu e yaakaare heɓde njaari, Alla ina yafoo ɗum bakkaatuuji mum fof njippiiɗi. Ko ɗum waɗi ina moƴƴi njanngen dugaaje ɗe Nulaaɗo (S.A.W) janngini en.
Duga mawɗo mo Nulaaɗo (S.A.W) janngini (Hadis Aa’isatu R.A)
Aa’isatu (R.A), debbo Nulaaɗo (S.A.W), naamniino mo: “Ee Nulaaɗo Alla, so mi anndii jamma oo ko Jamma Al-Qadri, hol ko mbinndat-mi e duga am?” Nulaaɗo (S.A.W) jaabii mo, o wi’i yo o janngu:
Arabi:
اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي
Transcription (Loni ko mbinndataa):
Allahumma innaka afuwwun, tuhibbul afwa, fafu anni.
Firo e Fulfulde:
“Ee Alla, aan a yaafotooɗo, a yiɗi yaafuye, yafo mi.”
Hol nde e hol ko waɗi janngaten ɗum:
Oo duga ko kaŋko woni duga mawɗo oo wonande Jamma Al-Qadri. E nder maggal, neɗɗo ina nodda innde Alla “Al-Afuwwu” (Yaafotooɗo). Ko kambe tan mbaawi yaafaade en bakkaatuuji men ɗi njippii. Ina moƴƴi tikkito-ɗen oo duga e nder balɗe sappo cakkitiiɗe Korkka, e nder juulde men, so en ina njannga Alquraana, walla so en ina e nder gollal men.
Dugaaje goɗɗe baɗtiiɗe e Korkka
So a toriima yaafuye Alla, ina moƴƴi kadi a toro Alla moƴƴere e nder nguurndam ma aduna e laakara.
Toragol moƴƴere aduna e laakara
Arabi:
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Transcription:
Rabbana atina fid-dunya hasanatan wa fil-akhirati hasanatan wa qina azaban-nar.
Firo e Fulfulde:
“Jawmiraawo men, hokku en moƴƴere e aduna, hokku en moƴƴere e laakara, kadi ndeen-ɗaa en e lepte yiite.”
Toragol semmbe e dow diine
Arabi:
يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ
Transcription:
Ya muqallibal qulub, sabbit qalbi ala dinik.
Firo e Fulfulde:
“Ee Aan ƴeewtotooɗo ɓerɗe, semmbin ɓernde am e dow diine Ma.”
Sayyidul Istigfaar (Duga yaafuye ɓurɗo mawnude)
Wonande kala neɗɗo njiɗɗo tuubde Alla no feewi, oo duga ina teeŋti:
“Allahumma anta Rabbi, la ilaha illa anta, khalaqtani wa ana abduka…” (Ina moƴƴi janngude oo duga e nder balɗe sappo cakkitiiɗe).
No dugaaje njaaborantee e nguu jamma
Ngam Alla jaaboo dugaaje ma, ina moƴƴi a jokko ɗii adabuji:
Ikhlaas (Laaɓal ɓernde): Toro Alla e dow tuububal e yaakaare wonde O jaaboto ma.
Nangu nanngal (Wudu): Ina moƴƴi a wona e nanngal so aɗa ndu’oro.
Huccude Kibla: Huccu Kibla, fawa juuɗe ma e dow ngam toragol Alla.
Yettoore e Salnaande: Fuɗɗira yettoore Alla e salnaande e dow Nulaaɗo (S.A.W).
Heewde toragol: Woto som e toragol Alla, jokku dugaaji ma.
Boofolji ɗe yimɓe mbaɗata e jamma Al-Qadri
Hoccude tan jamma 27: Hay so tawii yimɓe heewɓe ina miijoo ko jamma 27, Nulaaɗo (S.A.W) wi’i yo en njiilo ɗum e jammaaji tati cakkitiiɗi ɗi njuuti (21, 23, 25, 27, 29).
Bonnitde waktu: Woto bonnit waktu ma e dow kabaaruuji walla rajooji, jokku ibada.
Janngude tawa a faamaani: Ina moƴƴi a jannga Arabi, kono ina teeŋti kadi a faama hol ko njiɗ-en toragol Alla e ɗemngal ma.
Timmoode
Jamma Al-Qadri ko fartaange mawɗo mo Alla rokki en ngam waylude nguurndam men. Ndu’oro Alla, toro yaafuye, kadi toro moƴƴere wonande ma e wonande ɓesngu ma e al-umma Lislaamu kala. Alla jaaboo du’aaji men.
FAQ
Mbaaw-mi ndu’oraade e ɗemngal Fulfulde e jamma Al-Qadri?
Eey, aɗa waawi. Alla ina faama kala ɗemngal. So a janngii dugaaje ɗe Arabi ɗee, aɗa waawi ɓeydude dugaaje goɗɗe e ɗemngal ma ngam toragol ko a njiɗi fof.
Nde foti mi janngude duga “Allahumma innaka afuwwun” oo?
Alanaa ɗum limoore gooto, kono ina moƴƴi a heewna ɗum no feewi e nder jammaaji sappo cakkitiiɗi ɗee.
Hol jamma teeŋtuɗo woni Jamma Al-Qadri?
Nulaaɗo (S.A.W) wi’i yo en njiilo ɗum e jammaaji tati ɗi limoore mumm (odd nights) e nder balɗe sappo cakkitiiɗe.
Mbaaw-mi heɓde barke jamma oo tawa mi wonaa e nder juulirde?
Eey, aɗa waawi. Hay so a wonii e nder suudu ma, aɗa waawi njuulra, njannga Alquraana, kadi ndu’oro-ɗaa. Konu, wonde e nder juulirde (I’tikaf) ɓuri moƴƴude so aɗa waawi.
Hol ko rewɓe wonɓe e hayla (period) mbaawi waɗde e jamma oo?
Rewɓe ɓee mbaawaa juulde, kono ina mbaawi waɗde duga (toragol Alla), njannga yettoore Alla, kadi njannga dugaaji ɗee fof ngam heɓde barke jamma oo.
category: Dugaaje e Adabuji
tags: Jamma Al-Qadri, Korkka, Duga, Yaafuye, Sunna, Lislaamu
featured_image_alt: Juulɗo ina fawa juuɗe mum ina ndu’oro Alla e jamma Al-Qadri e nder balɗe sappo cakkitiiɗe Korkka.
_yoast_wpseo_focuskw: Dugaaje Jamma Al-Qadri
_yoast_wpseo_title: Dugaaje Jamma Al-Qadri: Janngu no njuulrata e no ndu’ortaa e Fulfulde
_yoast_wpseo_metadesc: Heɓu dugaaje ɓurɗe mawnude janngateteuɗe e jamma Al-Qadri. Janngu maana dugaaje ɗee e ɗemngal Fulfulde e no njuulrata e balɗe sappo cakkitiiɗe ɗe Korkka.
