№ ҚР ДСМ-66 бұйрық (06.05.2019): толық мәтін және скачать

Ескерту. Күші жойылды – ҚР Денсаулық сақтау министрінің м.а. 30.10.2020 № ҚР ДСМ-173/2020 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Қазақстан Республикасының Кодексі 28-1-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Ұлттық денсаулық сақтау шоттарының деректерін қалыптастыру және пайдалану қағидалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Жобалық басқару департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз және электрондық түрдегі оның көшірмелерін ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің Эталондық бақылау банкіне қосу үшін "Республикалық құқықтық ақпарат орталығы" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастыруды;

4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) , 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі О. А. Әбішевке жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Ұлттық денсаулық сақтау шоттарының деректерін қалыптастыру және пайдалану қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Ұлттық денсаулық сақтау шоттарының деректерін қалыптастыру және пайдалану қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Қазақстан Республикасының Кодексі 28-1-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және Ұлттық денсаулық сақтау шоттарының деректерін қалыптастыру және пайдалану тәртібін айқындайды.

2. Ұлттық денсаулық сақтаудың шоттарының (бұдан әрі – ҰДСШ) мақсаты осы саладағы жоспарлау, саясатты дайындау және жүйенің тиімділігін бағалау процесі үшін ұлттық денсаулық сақтау жүйесі туралы ақпаратты жинақтау болып табылады.

3. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар мен анықтамалар пайдаланылады:

1) бюджетті атқару жөніндегі уәкілетті орган – бюджетті атқару, бухгалтерлік есепті, бюджеттік есепті және республикалық бюджеттің атқарылуы бойынша бюджеттік есептілікті жүргізу саласында басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орган;

2) денсаулық сақтауға арналған шығыстар (HF) – олар арқылы тұтынушылар денсаулық сақтау қызметтерін алатын денсаулық сақтау жүйесін қаржыландыру схемаларын жіктеу;

3) денсаулық сақтау жүйесінде жалпы капитал құру – есепті кезеңдегі медициналық көрсетілетін қызметтер берушілердің (бір үлгідегі активтерді сату құнын шегергенде) және медициналық қызметтерді ұсыну үшін ұдайы немесе бір жыл және одан көп уақыт бойы пайдаланылатын денсаулық сақтауға арналған күрделі шығыстар;

4) денсаулық сақтауға жұмсалатын ағымдағы шығыстар – резиденттердің денсаулық сақтау саласындағы тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге арналған түпкілікті тұтыну шығыстары;

5) денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган – азаматтардың денсаулығын сақтау, медициналық және фармацевтикалық ғылым, медициналық және фармацевтикалық білім беру, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы, медициналық қызметтер көрсету сапасын бақылау саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын орталық атқарушы орган

6) денсаулық сақтау шоттарының жүйесі (бұдан әрі – ДСШЖ) – мақсаты халықаралық және ұлттық мақсаттар үшін шығыстар тұрғысынан денсаулық сақтау жүйесін сипаттау болып табылатын денсаулық сақтаудағы қаржы ағындарының жүйелі сипаттамасын білдіретін әдіснама;

7) деректерді дезагрегациялау – негізгі мақсаты денсаулық сақтау тауарлары мен көрсетілетін қызметтерді тұтынудағы өңірлік ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау жолымен денсаулық сақтау ресурстарын пайдаланудың тиімділігін анықтау болып табылатын өңірлер бойынша шығыстар туралы агрегацияланған деректерді бөлу;

8) көрсетілетін қызметтерді ұсыну факторлары – өндіріс және денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну процесінде жеткізушілер пайдаланатын ресурстар;

9) қаржыландыру схемаларының кірістері (FS) – денсаулық сақтауды қаржыландырудың негізгі көздері;

10) медициналық көрсетілетін қызметтер берушілердің (HP) – денсаулық сақтау тауарлары мен көрсетілетін қызметтерді ұсынатын ұйымдар мен өзге де субъектілер;

11) медициналық көрсетілетін қызметтер берушілердің функциялары (НС) – қаржыландыру схемалары бойынша алынған қаражат есебінен денсаулық сақтаудың жеткізушілерінің тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді ұсынуы

12) мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті орган – өз құзыреті шегінде мемлекеттік статистика саласындағы басшылықты, сондай-ақ салааралық үйлестіруді жүзеге асыратын мемлекеттік орган;

13) өнімділік – белгілі бір қызмет саласында процестер ресурстарын неғұрлым табысты пайдалануды айқындайтын өнім көлемінің бастапқы деректер көлеміне қатынасы;

14) резиденттер – үкімет, кәсіпорындар, үй шаруашылықтары және үкіметтік емес ұйымдар сияқты экономиканың институционалдық бірліктері

15) ұлттық денсаулық сақтау шоттары – аурулардың алдын алу мен халықты емдеуге бағытталған шаралар арасында денсаулық сақтау ресурстарын тең және тиімді бөлу мақсатында олардың бөлінуін бағалау үшін пайдаланылатын, елдің денсаулық сақтау жүйесіндегі қаржылық ағындарды ұдайы, жан-жақты және дәйекті мониторингілеу жүйесі.

2-тарау. ҰДСШ қалыптастыру тәртібі

4. ҰДСШ алдыңғы жылға жыл сайынғы негізде қалыптастырылады.

5. ҰДСШ құру процесі үш негізгі кезеңнен тұрады:

1) деректерді жинау;

2) денсаулық сақтау шоттары бойынша деректерді біріктіру және есеп айырысуды жүргізу;

3) түпкі кестелерді қалыптастыру.

6. Деректерді жинау:

1) көмек нысандары бөлінісінде есепті жылға 039 "Республикалық бюджет қаражаты есебінен көрсетілетін қызметтерді қоспағанда, ауылдық денсаулық сақтау субъектілерінің амбулаториялық-емханалық қызметтер көрсетуі және медициналық қызметтер көрсетуі және Call-орталықтардың қызметтер көрсетуі" бюджеттік бағдарламасы шеңберінде жергілікті бюджеттердің шығыстары туралы ақпарат;

2) көмек нысандары бөлінісінде есепті жылға 041 "Облыстардың жергілікті өкілдік органдарының шешімі бойынша тегін медициналық көмектің кепілдендірілген көлемін қосымша қамтамасыз ету" бюджеттік бағдарламасы шеңберінде жергілікті бюджеттердің шығыстары туралы ақпарат;

3) есепті жылға 027 "Халыққа иммундық профилактика жүргізу үшін вакциналарды және басқа медициналық иммундық биологиялық препараттарды орталықтандырылған сатып алу және сақтау" бюджеттік бағдарламасы шеңберінде жергілікті бюджеттердің шығыстары туралы ақпарат;

4) денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган қалыптастыратын көрсетілетін қызметтер бөлінісінде есепті жылға 067 "Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемін қамтамасыз ету" бюджеттік бағдарламасы шеңберінде республикалық бюджеттен бөлінген қаражаттың орындалуы бойынша ақпарат;

5) ЭЫДҰ Статистикалық деректер базасының ресми интернет-ресурсында жарияланған есепті жылға шетелде емделуге жұмсалатын іс жүзіндегі шығыстар бойынша деректер;

6) мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органның "Денсаулық сақтау мен әлеуметтік қызметтерді көрсету саласындағы көрсетілген қызметтердің көлемі туралы есеп", "Денсаулық сақтау ұйымдарының қаржы-шаруашылық қызметінің негізгі көрсеткіштері туралы есеп", "Үй шаруашылықтарының шығыстары мен кірістері", "Халықтың шығыстары мен кірістері" статистикалық бюллетендері;

7) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі қалыптастыратын және орналастыратын Қазақстан Республикасының сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары бойынша сақтандыру төлемдері туралы жиынтық есепті және Қазақстан Республикасының сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары бойынша сақтандыру сыйлықақылары туралы жиынтық есеп.

7. Алынған деректерден шығыстарды есепке алу қағидаттарына сәйкес деректерді біріктіру және денсаулық сақтау шоттары бойынша есеп айырысулар, жоғарыда көрсетілген нысандармен ҰДСШ кестелерінің сыныптама топтары бойынша ұсынылған шығыстар баптарын бөлу жүргізіледі.

8. ҰДСШ кестелері Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы, Еуростат және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы әзірлеген ДСШЖ әдіснамасы негізінде жасалады.

9. ҰДСШ кестелерінің құрылымы төрт компоненттен тұрады: 1-қосымшаға сәйкес қаржыландыру схемаларының кірістері және ақпарат көздері, 2-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтау шығыстары, 3-қосымшаға сәйкес медициналық көрсетілетін қызметтердің негізгі жеткізушілері және 4-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтаудың жеткізушілерінің функциялары.

10. Төрт негізгі компонент қалыптастырылғаннан кейін деректер Қазақстан Республикасы өңірлерінің деңгейінде дезагрегацияланады.

11. Дезагрегация үш әртүрлі әдіснамалық тәсілді пайдаланумен денсаулық сақтау қызметтерінің негізгі үш тобына қолданылады:

1) жеке (HC .1-4) және ұжымдық (HC.6-9) тұтыну қызметтері және өзгелер;

2) фармацевтикалық препараттар және медициналық тауарлар (HC. 5);

3) денсаулық сақтау ұйымдарының капиталын қалыптастыру (HC.RІ.5).

12. ҰДСШ кестелері денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну факторлары бойынша деңгейлес дезагрегацияланады. Ұлттық деңгейде деректер өндірісте ресурстарды тиімді және тиісінше бөлуді қамтамасыз ету және денсаулық сақтау тауарлары мен көрсетілетін қызметтерді ұсыну үшін қажет. ДСШЖ-ға сәйкес қызмет көрсету факторларын анықтау шегі болады. Осы санатқа қызметкерлерге өтемақы шығыстары, денсаулық сақтаумен байланысты және байланысты емес материалдар мен көрсетілетін қызметтер, негізгі капиталды тұтыну және басқалар сияқты медициналық көрсетілетін қызметтердің өнім берушілерінің қызметіне арналған барлық ресурстар кіреді. Өндіріс факторларының жіктелуі 5-қосымшаға сәйкес ұсынылған.

13. ҰДСШ шектері былайша айқындалады: денсаулық сақтауға арналған ұлттық шығыстар не ұйымдардың не жекелеген тұлғалар қызметінің барлық түрлерінің жиынтығын білдіретін денсаулық сақтау саласындағы қызметке арналған барлық шығыстарды қамтиды, олар медициналық және парамедициналық білім беру мен технологияларды, сондай-ақ мейіргер күтімі әдістерін қолдану арқылы мынадай мақсаттарды көздейді:

1) денсаулық жағдайын жақсарту және аурулардың профилактикасы;

2) ауруларды емдеу және мерзімінен бұрын болатын өлімді төмендету;

3) мейіргер күтіміне мұқтаж созылмалы ауырлары бар науқастарды байқау және күту;

4) денсаулығы нашарланған, еңбекке жарамсыз және мүгедек, мейіргер күтіміне мұқтаж адамдарды байқау және күту;

5) мемлекеттік денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну және оларды басқару;

6) денсаулық сақтау және сақтандыру бойынша бағдарламаларды жүзеге асыру;

7) қаржыландыру, сондай-ақ осы бағдарламаларды басқару.

14. ҰДСШ-да ішкі өнім беруші жеткізетін және (немесе) шетелден импортталатын және осы аумақта тұратын халық (резиденттер) тұтынатын халық денсаулығы жай-күйінің нашарлауын жақсартуға, сақтауға немесе болдырмауға бағытталған барлық тауарлар мен көрсетілетін қызметтер ескеріледі.

15. Халықаралық деңгейде салыстыру үшін шығыстарды бағалаудың үш көрсеткіші пайдаланылады:

1) жалпы капитал құру (пайдалану мерзімі 1 жылдан асатын жеке объектілерді сатып алуға арналған);

2) денсаулық сақтауға арналған жалпы ағымдағы шығыстар (ДСЖАШ) (HC.1-HC.7 санаттарында жіктелген шығындар сомасы, онда жоғарыда көрсетілген жеке денсаулық сақтауға (жеке медициналық қызмет көрсетуге) арналған шығыстар, оған қоса денсаулық сақтаудың ұжымдық қызметтеріне және ұйымдардың қаржыландыратын жүйелерінің жұмысына арналған шығыстар есепке алынады);

3) денсаулық сақтауға арналған жалпы шығыстар (ДСЖШ) (денсаулық сақтауға арналған ағымдағы шығыстарды (HC .1-9) және жалпы капитал құруға арналған шығыстарды (HC.R. 5) қамтитын сома)

Практикада ҰДСШ кестелерін қалыптастыру үшін қаражатты есепке алудың кассалық әдісі пайдаланылады, яғни шығыстар оларды шоттан есептен шығару кезінде тіркеледі.

16. Қалыптастырылған түпкілікті кестелер негізінде денсаулық сақтау жүйесінің өнімділігіне талдау жүргізіледі, ол осы қызметтің тиімділігін анықтаудың негізгі құралы болып табылады.

17. Өнімділік көрсеткіштерін есептеу денсаулық сақтау жүйесінің өнімділік көрсеткіштері есебіне сәйкес жүргізіледі.

3-тарау. Деректерді пайдалану тәртібі

18. Халықаралық әдіснама негізінде ҰДСШ жыл сайын қалыптастыру үшін:

1) мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органның статистикалық бюллетеньдерінің;

2) бюджеттің атқарылуы жөніндегі орталық уәкілетті органның;

3) медициналық ұйымдар бөлінісінде бюджеттің атқарылу жөніндегі жергілікті уәкілетті органдардың;

4) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының және Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының ресми интернет-ресурстарында жарияланған статистикалық деректер пайдаланылады.

Деректердің негізінде көрсетілетін қызметтер мен медициналық көрсетілетін қызметтер жеткізушілерінің бөлінісінде шығыстар сипатталған талдамалық есеп, сондай-ақ оларды қаржыландыру көздері туралы ақпарат қалыптастырылады.

19. Деректер көздері көрсетілген денсаулық сақтауға арналған шығыстардың негізгі түрлері 5-қосымшаға сәйкес берілген.

20. Деректер 6-қосымшаға сәйкес көрсетілген мерзімнен кешіктірілмей тиісті ұйымдардан жиналады.

21. ҰДСШ денсаулық сақтауға арналған шығыстар көрсеткіштерінің негізінде экономикалық талдау, шешімдер қабылдау және экономикалық саясатты әзірлеу мақсаттары үшін пайдаланылады.

Қаржыландыру схемаларының кірістері және ақпарат көздері

Денсаулық сақтауға арналған шығыстар

Медициналық көрсетілетін қызметтердің жеткізушілері

Медициналық көрсетілетін қызметтер берушілердің функциялары

Өндіріс факторларының сыныптамасы

________ жылы ҰДСШ деректерін жинақтау кестесі ( ________ жыл бойынша)