Мақала
Бұйрықтар

№ 66 бұйрық (16.07.2025): толық мәтін және скачать

Жаңа

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер енгізу туралы

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2025 жылғы 16 шiлдедегi № 66 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2025 жылы 17 шiлдеде № 36465 болып тіркелді

Бұйрық нөмірі
66
Қабылданған күні
16.07.2025
Актіні өзгерту күні
Көрсетілмеген
Мәртебесі
Жаңа

Дереккөз: «Әділет» АҚЖ ресми мәтіні. Мәтін алынған күн: 2026-10-20.

Бұйрықтың мәтіні

Құжаттың мазмұны
  1. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесі
  2. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидалары
  3. 1-тарау. Жалпы ережелер
  4. 2-тарау. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау тәртібі
  5. 3-тарау. Біліктілік деңгейін беру және растау тәртібі
  6. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау өлшемшарттары
  7. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау
  8. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік дамуы
  9. Бастапқы біліктілік деңгейлері.
  10. Біліктіліктің кезекті деңгейлері
  11. Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының әліпбилік нұсқамасы
  12. Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының бұрын қолданыста болған біліктілік сипаттамалары бойынша атаулары көрсетілген, осы анықтамалықта көзделген қызметшілер лауазымдары атауларының тізбесі

БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесі бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Ғылым және адами ресурстар департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушыТ. Султангазиев
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушы 2025 жылғы 16 шілдедегі № 66 Бұйрықпен бекітілген

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесі

1. "Денсаулық сақтау саласындағы кадр ресурстарын есепке алу (кәсіптік тіркелімді жүргізу) қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 11 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-253/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21773 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:

"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 266-бабының 1-тармағын іске асыру мақсатында БҰЙЫРАМЫН:";

көрсетілген бұйрықпен бекітілген денсаулық сақтау саласындағы кадр ресурстарын есепке алу қағидаларында (кәсіптік тіркелімді жүргізу):

1 және 2-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Осы денсаулық сақтау саласындағы кадр ресурстарын есепке алу (кәсіптік тіркелімді жүргізу) қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 266-бабының 1-тармағына сәйкес әзірленді және денсаулық сақтау саласындағы кадр ресурстарын есепке алу (кәсіптік тіркелімді жүргізу) тәртібін айқындайды.

2. Денсаулық сақтау саласындағы кадр ресурстарын есепке алудың ұлттық жүйесі (бұдан әрі – Кәсіптік тіркелім) дербестендірілген есепке алуды қамтамасыз ету, сондай-ақ денсаулық сақтау жүйесі қызметкелерінің үздіксіз кәсіби дамуы мақсатында тіркеу, есепке алу, көші-қон, кету үшін база болып табылады.";

6-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"6. Денсаулық сақтау саласындағы кадр ресурстары жөніндегі ұлттық үйлестіруші уәкілетті органға ай сайынғы негізде есепті айдан кейінгі айдың 10-күніне дейін, сондай-ақ уәкілетті органның сұрау салуы бойынша денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің тіркелуі, есепке алынуы, көші-қоны, кету мониторингі жөніндегі ақпаратты ұсынады.";

8 және 9-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

"8. Денсаулық сақтау ұйымы жұмысқа қабылдаған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде персоналды басқару қызметінің маманы денсаулық сақтау жүйесінің қызметкері туралы мәліметтерді дерекқорға енгізеді, оған мыналар кіреді:

1) жеке сәйкестендіру нөмірі (бұдан әрі – ЖСН);

2) тегі, аты, әкесінің аты (бар болса);

3) жынысы;

4) туған күні;

5) туған жері;

6) азаматтығы;

7) жеке басын куәландыратын құжаттың деректері;

8) тұрғылықты жері;

9) тіркеу орны;

10) тіркелген күні;

11) білім туралы құжат, оның ішінде білім және ғылым ұйымдары туралы деректер;

12) бизнес сәйкестендіру нөмірі көрсетілген жұмыс орнының атауы (медициналық қызмет көрсететін ұйымдар);

13) медициналық ұйымдағы лауазымы;

14) денсаулық сақтау саласындағы маманның сертификаты туралы мәліметтер (бар болса);

15) біліктілігін арттыру туралы мәліметтер.

9. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерінің деректері өзгерген және (немесе) толықтырылған жағдайда персоналды басқару қызметінің маманы деректер базасына мәліметтер мен өзгерістер енгізеді.";

2. "Денсаулық сақтау қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 20 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-283/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21843 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген бұйрықпен бекітілген денсаулық сақтау қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидалары осы тізбеге 1-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

3. "Клиникалық база, денсаулық сақтау саласындағы білім беру ұйым клиникасы, университеттік аурухана, резидентура базасы, интеграцияланған академиялық медициналық орталық туралы ережелерді және оларға қойылатын талаптарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-304/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21848 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

көрсетілген бұйрықпен бекітілген резидентура базасы туралы ереже және оған қойылатын талаптарда :

3 және 4-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:

3-тармақ мыңадай редакциясы жазылсын:

"3. Резидентура бағдарламаларын іске асыруды жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білім беру ұйымдары денсаулық сақтау саласындағы білім беру ұйымдарының аккредиттелген клиникаларында, университеттік ауруханаларда, сондай-ақ резидентура базалары ретінде аккредиттелген денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымдар жүзеге асырады.

4. Резидент-дәрігерлерді жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білім беру ұйымдарының клиникалық базаларында, денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымдарда орналастыру денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша денсаулық сақтау саласындағы жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білім беру ұйымдарының, ғылыми ұйымның ұсынымы негізінде жүзеге асырылады.";

6-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"2) резидентура базалары ретінде аккредиттелген денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымдар үшін денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйым мен резидент-дәрігер арасында жасалатын оқыту туралы шарт";

7-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"7. Резидентура базасы жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымымен, сондай-ақ денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйыммен резидентура базасының жасалған шарты негізінде резидент-дәрігерге жұмыс орнын ұсынады.";

13-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"13. Резидент-дәрігерге оқу кезеңінде резидентура базасының штат қызметкерлерінің құқықтары мен міндеттері, еңбек тәртібінің қағидалары, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымының, денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымның резидентура базасының еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талаптары қолданылады.";

15-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:

"1) денсаулық сақтау саласындағы білім беру ұйымының және (немесе) университеттік аурухананың және (немесе) денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымның клиникасы мәртебесінің болуы.".

4. "Денсаулық сақтау саласындағы мамандықтар мен мамандандырулар номенклатурасын, денсаулық сақтау қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасы мен біліктілік сипаттамаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-305/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21856 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:

тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"Денсаулық сақтау саласындағы мамандықтар мен мамандандырулар номенклатурасын, денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасы мен біліктілік сипаттамаларын бекіту туралы";

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Мыналар:

1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтау саласындағы мамандықтар және мамандандырулар номенклатурасы;

2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасы;

3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамалары бекітілсін.";

көрсетілген бұйрықпен бекітілген денсаулық сақтау қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасында :

тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының номенклатурасы";

көрсетілген бұйрықпен бекітілген денсаулық сақтау қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамаларында :

тақырып мынадай редакцияда жазылсын:

"Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамалары";

1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"1. Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамалары (бұдан әрі – Біліктілік сипаттамалары) денсаулық сақтау ұйымдарының құрылымдық бөлімшелері туралы ережені, денсаулық сақтау қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын әзірлеудің, өндірісті, еңбекті және басқаруды ұйымдастыру ерекшеліктерін, олардың құқықтары мен жауапкершілігін ескере отырып, қызметкерлердің лауазымдық міндеттерінің нақты тізбесін қамтитын, кадрларды таңдаудың және орналастырудың, оларды пайдаланудың тиімділігін бақылауды жүзеге асырудың, денсаулық сақтау ұйымдары қызметкерлерінің атқаратын лауазымдарына cәйкестікке аттестаттау өткізу үшін негіз болып табылады.";

166-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"166. Лауазымдық міндеттер:

Мейіргерлік зерттеп-қарауды жүзеге асырады.

Мейіргерлік диагноз қояды.

Пациент үшін мейіргерлік араласулар жоспарын жасайды.

Техникалық және кәсіптік білім беру деңгейіндегі мейіргерлердің мейіргерлік іс-шараларды іске асыруын бақылайды.

Жалпы практикада, терапияда, хирургияда, акушерия мен гинекологияда, психиатрияда, гериатрияда, оңалтуда, паллиативтік күтімде және денсаулық сақтау саласының мамандандырылған салаларында медициналық-санитариялық алғашқы және стационарлық деңгейлерде белгіленген мейіргерлік араласулар жоспарының тиімділігін бағалайды.

Өз құзыреті шегінде аса кең таралған инфекциялық емес аурулары және жіті респираторлық вирустық инфекциялары бар пациенттерді жеке қабылдауды жүзеге асырады.

Пациент пен отбасы мүшелерінің жалпы күтім және ауруды басқару рәсімдеріне оқытуын ұйымдастырады, тиімділігін мониторингтейді және бақылайды.

Жүкті әйелдерге, босанғаннан кейінгі әйелдерге, бір жасқа дейінгі балаларға, диспансерлік науқастар мен қарттарға патронаж жасайды.

Денсаулықты нығайту және аурулардың профилактикалық жөніндегі қызметті ұйымдастырады, техникалық және кәсіптік білім беру деңгейіндегі мейіргерлердің профилактикалық іс-шараларын іске асыруын бақылайды, іс-шаралардың тиімділігі мен нәтижелілігін бағалайды.

Емдік-профилактикалық мекемеде дәрілік заттарды, қан препараттарын және қан алмастырғыштарды есепке алуды және сақтауды, есепке алу-есептік мейіргерлік құжаттаманы жүргізуді қамтамасыз етеді

Азаматтарға медициналық алғашқы көмек, оның ішінде төтенше жағдайларда дәрігерге дейінгі және паллиативтік медициналық көмек көрсетеді.

Мейіргерлердің дәрігерлік тағайындауларды тиісінше орындауын ұйымдастырады.

Қауіпсіз аурухана ортасының ұйымдастырылуын және инфекциялық бақылауды қамтамасыз етеді.

Медициналық этиканы, өртке қарсы қауіпсіздіктің ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі қағидаларды, санитариялық-эпидемиологиялық режимді сақтайды.

Мейіргерлердің, дәрігерлердің және басқа да "денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің" кәсіби аралық жұмысын ұйымдастыруға қатысады.

Мейіргерлердің дәрігерлік тағайындауларды тиісінше орындауын ұйымдастырады.

Дәлелді мейіргерлік нұсқаулықтар мен хаттамаларды әзірлеуге қатысады.

Мейіргер ісінің сапасын жақсарту бойынша ұйымдастыру саясаты мен қызметін әзірлеуге қатысады.

Электрондық денсаулық жағдайында мейіргерлік құжаттаманың ұйымдастырылуын бақылайды.";

266-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

"266. "Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері" лауазымдарының бұрын қолданыста болған біліктілік сипаттамалары бойынша атауларын көрсете отырып, осы анықтамалықта көзделген қызметшілер лауазымдары атауларының тізбесі осы қосымшаға 2-қосымшада көрсетілген.";

Көрсетілген біліктілік сипаттамаларына 1 және 2-қосымшалар осы тізбеге 2 және 3-қосымшаларға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесіне 1-қосымша Тізбеге қосымша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 20 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-283/2020 бұйрығына қосымша

Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидалары

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Осы Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексі 7-бабының 41-тармақшасына (бұдан әрі – Кодекс) сәйкес әзірленді және "Денсаулық сақтау" даярлау бағыты бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлеріне үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау тәртібін айқындайды.

2. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін (бұдан әрі – ҮКД) осы Қағидалардың 1-қосымшасына сәйкес денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау өлшемшарттарына сәйкес персоналды басқару қызметі және медициналық ұйымның басшысы растайды.

3. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

1) бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйым – білім алушылардың білімі мен дағдыларын, білім алу бағдарламалары түлектерінің және денсаулық сақтау саласындағы мамандардың кәсіби даярлығын бағалауды жүзеге асыратын денсаулық сақтаудың уәкілетті органымен аккредиттелген ұйым;

2) денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму жүйесіндегі сынақ бірлігі (бұдан әрі – СБ) – кәсіптік қызметтің белгілі бір кезеңінде үздіксіз кәсіптік дамуға ықпал ететін іс-шараларға қатысу көлемі өлшемінің біріздендірілген шартты бірлігі;

3) денсаулық сақтау қызметкерлері – клиникалық немесе фармацевтикалық практикаға жіберу үшін немесе Кодекстің 27-бабына сәйкес халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласында мамандығы (мамандануы) бойынша маман сертификаты бар мамандар;

4) денсаулық сақтау саласындағы мамандарға қосымша білім беру (бұдан әрі - қосымша білім беру) – кәсіптік білімді, машықтар мен дағдыларды қолдау, кеңейту, тереңдету және жетілдіру, сондай-ақ жаңа (қосымша) құзыреттерді игеру үшін денсаулық сақтау кадрларының білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында жүзеге асырылатын оқыту процесі;

5) кәсіптік біліктілік – кәсіп бойынша еңбек функцияларын орындау үшін талап етілетін құзыреттерді меңгеруді сипаттайтын кәсіптік даярлық дәрежесі;

6) кәсіптік стандарт – формалды және (немесе) формалды емес, және (немесе) информалды білім беру ескеріле отырып, білімге, машыққа, дағдыға, жұмыс тәжірибесіне, біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, кәсіптік қызметтің нақты бір саласындағы еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын жалпы талаптарды белгілейтін жазбаша ресми құжат;

7) салалық біліктілік шеңбері (бұдан әрі – СБШ) – Қазақстан Республикасының Ұлттық сабақ сыныптауышы, ұлттық біліктілік шеңбері негізінде әзірленетін және орындалатын жұмыстардың күрделілігіне және салада пайдаланылатын білімдердің, іскерліктер мен құзыреттердің сипатына қарай деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды жіктейтін құжат;

8) формалды емес білім беру – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарлаған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі.

4. Кодекстің 269-бабының 3-тармағына сәйкес талаптарды ескере отырып, қосымша, формалды емес білім беру нәтижелерін және қосымша құзыреттерді куәландыратын құжаттар денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің ҮКД нәтижелері болып табылады.

Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің ҮКД нәтижелері Кодекстің 27-бабына сәйкес денсаулық сақтау саласындағы қызметкерлерді сертификаттау үшін расталады.

5. "Денсаулық сақтау" саласының СБШ сәйкес денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлеріне біліктілік деңгейін беру немесе растау "Денсаулық сақтау саласындағы білім беру бағдарламалары білім алушыларының білімі мен дағдыларын бағалау, түлектерінің кәсіптік даярлығын бағалау, денсаулық сақтау саласындағы мамандардың кәсіптік даярлығын бағалау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 11 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-249/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21763 болып тіркелген) сәйкес бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйым берген кәсіптік даярлықты бағалау нәтижелері негізінде жүзеге асырылады.

Медицина қызметкерлері "Клиникалық практикаға жіберу үшін маман сертификатын беру", "Клиникалық практикаға жіберу үшін шетелдік маман сертификатын беру" мемлекеттік көрсетілетін қызметтер шеңберінде бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйымның қорытындысы болған кезде "Денсаулық сақтау саласындағы маманды сертификаттауды жүргізу, шетелдік мамандарды қоса алғанда, денсаулық сақтау саласындағы маман сертификатының қолданысын растау қағидаларын, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде денсаулық сақтау саласында медициналық және (немесе) фармацевтикалық білім алған адамды денсаулық сақтау саласындағы маманды сертификаттауға жіберу шарттарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 15 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-274/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21818 болып тіркелген) сәйкес тәртіппен берілген немесе расталған біліктілік деңгейі ескеріле отырып мамандық (мамандандырулар) бойынша маман сертификатын алады немесе растайды.

2-тарау. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау тәртібі

6. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің соңғы 5 жылдағы ҮКД нәтижелерін денсаулық сақтау ұйымының басшысы растайды.

7. Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкері ҮКД нәтижелерін куәландыратын құжаттары болған кезде негізгі жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне осы Қағидалардың 1-қосымшасына сәйкес өлшемшарттарда көзделген растайтын құжаттарды ұсынады.

Шет тілінде берілген құжаттар қазақ немесе орыс тілдеріне нотариат куәландырған аудармасымен ұсынылады.

8. ҮКД нәтижелерінің әрбір өлшемшарты үшін персоналды басқару қызметі және медициналық ұйымның басшысы СБ есептейді.

9. ҮКД-нің қорытынды нәтижесі қосымша білім, формалды емес білім және қосымша құзыреттер үшін СБ-ны қосу арқылы есептеледі.

Қосымша білім беру (біліктілікті арттыру) нәтижелері бойынша СБ осы Қағидаларға 1-қосымшаның 1-тарауына сәйкес соңғы 5 жыл үшін есептеледі.

Формалды емес білім беру нәтижелері бойынша СБ осы Қағидаларға 1-қосымшаның 2-тарауына сәйкес қосымша құзыреттер бойынша осы Қағидаларға 1-қосымшаның 3-тарауына сәйкес есептеледі.

10. ҮКД расталған нәтижелері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ресімделеді.

11. ҮКД нәтижелерін куәландыратын құжаттардың өлшемшарттарына қойылатын талаптарына сәйкес келмеуі ҮКД нәтижелерін растаудан бас тартуға негіз болып табылады.

3-тарау. Біліктілік деңгейін беру және растау тәртібі

12. Біліктілік деңгейін беруге немесе растауға үміткер денсаулық сақтау жүйесінің қызметкері бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйымға осы Қағидалардың 6-тармағына сәйкес ҮКД нәтижелерін ұсынады.

Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкеріне біліктілік деңгейін беру үшін:

1) білім туралы дипломымен расталған біліктілік деңгейіне сәйкес денсаулық сақтау саласында білімінің болуы;

2) бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйымы берген кәсіптік даярлықты бағалау нәтижесі;

3) көрсетілетін қызметтердің электрондық тіркелімінен немесе кәсіптік қызмет туралы есеппен расталған, құрылымдық бөлімше басшысы қол қойған кәсіптік стандарттың талаптарына сәйкес мәлімделген біліктілік деңгейіне сәйкес келетін еңбек функцияларын орындауы;

4) персоналды басқару қызметі және медициналық ұйым басшысы куәландырған ҮКД расталған нәтижелері қажет.

Біліктілік санатын беру туралы куәліктің қолданылу мерзімі 2021 жылғы 1 қаңтардан кейін өткен денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері білімді бағалау және кейс-тестинг (жағдаяттық тапсырмаларды шешу) кезеңінен өтпей-ақ тиісті (баламалы) біліктілік деңгейін алуға үміткер болады.

13. Біліктіліктің тиісті деңгейіне қол жеткізу үшін осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің ҮКД нәтижелерін растау өлшемшарттары бойынша қосымша, формалды емес білім беруді және қосымша құзыреттерді қамтитын үздіксіз кәсіптік даму іс-шаралары қажет.

14. Біліктілік деңгейлері үшін үздіксіз кәсіптік даму іс-шараларының жалпы көлемі 210 СБ құрайды.

15. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үш халықаралық академиялық рейтингке кіретін шетелдік ұйымдарда алған қосымша және (немесе) формалды емес білімі және олардың екеуінің және одан да көбінің алғашқы 250 (екі жүз елу) позицияларының қатарында (әлемнің үздік университеттерінің әлемдік рейтингі Квакарелли Симондс (QS World University Rankings, Кьюес World University Ranking), әлем университеттерінің академиялық рейтингі (Academic Ranking of World Universities, Академик Ranking of World University), Times басылымының нұсқасы бойынша әлемнің үздік университеттерінің рейтингі, (Times Higher Education World University Rankings) Таймс Хайер Юдукейшн World University Ranking) "Білім туралы құжаттарды тану қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2023 жылғы 12 маусымдағы № 268 бұйрығында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32800 болып тіркелген) көзделген Қазақстан Республикасында құжаттың түпнұсқасын ұсынған кезде жарамды деп танылады.

16. Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлеріне "Білім алушылардың білімі мен дағдыларын бағалау, денсаулық сақтау саласындағы білім беру бағдарламалары түлектерінің және денсаулық сақтау саласындағы мамандардың кәсіптік даярлығын бағалау қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 11 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-249/2020 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21763 болып тіркелген) бұйрығында көзделген тәртіппен бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйым берген кәсіптік даярлықты бағалау нәтижесі негізінде бастапқы немесе кезекті біліктілік деңгейі беріледі.

17. Біліктіліктің 4.0, 5.0, 6.0, 7.0 (I), 7.1 (R) бастапқы деңгейлері осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес денсаулық сақтау саласындағы білім беру ұйымдары мен ғылыми ұйымдарының түлектеріне денсаулық сақтау саласындағы СБШ-ға сәйкес беріледі.

18. Мамандануы бойынша біліктілік деңгейі "Денсаулық сақтау саласындағы мамандарды сертификаттауға жататын мамандықтар мен мамандандырулар тізбесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 қарашадағы № ҚР ДСМ-218/2020 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21699 болып тіркелген) шарттары сақтала отырып, негізгі мамандық шеңберінде беріледі.

19. Біліктіліктің кезекті деңгейін беру кезінде "Денсаулық сақтау" саласының СБШ белгілеген біліктілік деңгейлерінің кезектілігі осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес сақталады.

Санат беру туралы мерзімсіз куәліктері бар денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері кәсіптік даярлық бағалауынан өтпей-ақ тиісті біліктілік деңгейі бар мамандық бойынша маман сертификатына куәлікті қайта ресімдей алады.

"Мейіргер ісі" мамандығы бойынша денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері сол мамандық бойынша орта білімнен кейінгі немесе жоғары медициналық білім алған кезде бұрынғы жұмыс өтілі ескеріле отырып, баламалы біліктілік санатының біліктілік деңгейі сақтала отырып, маман сертификатын қайта ресімдей алады.

Денсаулық сақтау қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларына 1-қосымша

Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау өлшемшарттары

№Өлшемшарттардың атауыӨлшемшарттарға қойылатын талаптарӨлшемшарттардың бірлігіРастайтын құжат
12345
1-тарау. Қосымша білім
1Қосымша білім (біліктілікті арттыру циклдері)мәлімделген мамандық бейініне сәйкес; білім беру бағдарламасының деңгейіне сәйкес; сағаттардың немесе кредиттердің санын көрсету1 сағат = 1 сынақ бірлігі;біліктілікті арттырудан өткені туралы куәліктің көшірмесі
2-тарау. Формалды емес білім беру
2.Мамандық бейіні бойынша тағылымдамаоблыстық, қалалық, республикалық маңызы бар1 апта = 10 сынақ бірлігітағылымдаманың жеке жоспарының орындалуы туралы есептің көшірмесі, тағылымдама барысында алған білімі, машығы мен дағдылары туралы ақпарат, тағылымдама қорытындысы бойынша құрылымдық бөлімше басшысының денсаулық сақтау саласындағы маманға пікірі
халықаралық маңызы бар1 апта = 30 сынақ бірлігі
3.Күндізгі оқыту семинарларына, тренингтерге, шеберлік сыныптарға қатысумәлімделген мамандық бейініне сәйкес; сағаттардың немесе кредиттердің санын көрсету1 сағат = 0,5 есептік бірлік;оқудан өткені туралы куәліктің көшірмесі
4.Вебинарларға, онлайн курстарға, қашықтықтан оқыту технологияларын пайдалана отырып өткізілетін өзге де оқыту іс-шараларына қатысумәлімделген мамандық бейініне сәйкес; сағаттардың немесе кредиттердің санын көрсету1 сағат = 0,5 сынақ бірліктеріоқудан өткені туралы куәліктің көшірмесі
3-тарау. Қосымша құзыреттер
5.Съезд, Конгресс, конференциялар жұмысына қатысуоблыстық, республикалық маңызы бар қалалар1 күн – 5 сынақ бірлігі, баяндамамен – 10 сынақ бірлігібаяндамашының Т.А.Ә., тақырыбы, өткізу орны, өткізуді ұйымдастырушы, күні көрсетілген конференция қатысушысының құжаты және (немесе) бағдарламасы
республикалық маңызы1 күн – 10 сынақ бірлігі, баяндамамен - 50 сынақ бірлігі
халықаралық маңызы1 күн - 40 сынақ бірлігі , баяндамамен - 100 сынақ бірлігі
6.Монографияны, нұсқаулықтарды, әдістемелік ұсынымдарды жариялаумәлімделген мамандық бейініне сәйкес; бірінші автор немесе моноавторлық1 монография = 180 сынақ бірлігі; нұсқаулық, әдістемелік ұсынымдар = 30 сынақ бірлігі.жарияланған монографияның, нұсқаулықтардың, әдістемелік ұсынымдардың электрондық көшірмесі, бірінші автор
7.Оқулық (кітаптар)мәлімделген мамандық бейініне сәйкес; бірінші автор немесе моноавторлық.1 оқулық (кітап) = 180 сынақ бірлігіжарияланған оқулықтың (кітаптың) электрондық көшірмесі)
8.Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған тізбеге кіретін басылымдарда ғылыми мақала жариялаумәлімделген мамандық бейініне сәйкес; бірінші 3 авторға1 бап = 20 сынақ бірлігіжарияланған мақаланың электрондық көшірмесі, алғашқы 3 автор
9.Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған тізбеге кірмейтін республикалық және шетелдік басылымдарда мақаласын жариялаубірінші 3 авторға1 бап = 10 сынақ бірлігіжарияланған мақаланың электрондық көшірмесі, алғашқы 3 автор
10.Scopus, Web of Science, Springer индекстелетін басылымдарда жариялаумәлімделген мамандық бейініне сәйкес1 мақала, журналдың квартилі Q4 = 90 сынақ бірлігі, 1 мақала, журналдың квартилі Q3= 120 сынақ бірлігі, 1 мақала, журналдың квартилі Q2 = 150 сынақ бірлігі, 1 мақала, журналдың квартилі Q1= 180 сынақ бірлігі.Scopus, Web of Science, Springer дерекқорында жарияланған мақалаға сілтеме
11.Патент алумәлімделген мамандық бейініне сәйкес1 республикалық деңгейдегі патент = 60 сынақ бірлігі; 1 шетелдік деңгейдегі патент = 180 сынақ бірлігі.патенттің көшірмесі
12.Қазақстан Республикасының зияткерлік меншік туралы куәлік алумәлімделген мамандық бейініне сәйкес1 куәлік = 30 сынақ бірлігізияткерлік меншік туралы куәліктің көшірмесі
13.Тәлімгерлік, педагогикалық қызметмәлімделген мамандық бейініне сәйкесжыл бойы медициналық білім беру ұйымдарының білім алушылары үшін тәлімгер немесе ментор ретінде = 10 сынақ бірлігімедициналық ұйымның тәлімгер тағайындау туралы бұйрығының көшірмесі, және (немесе) тәлімгерлік және (немесе) менторлық бойынша біліктілікті арттыру туралы куәлік
14.Жас және жаңадан қабылданған мамандарға тәлімгерлікмәлімделген мамандық бейініне сәйкесжыл ішінде тәлімгер ретінде = 10 сынақ бірлігітәлімгер тағайындау туралы бұйрықтың көшірмесі
15.Практикалық қызметке диагностика емдеу, аурудың профилактикасы инновациялық ғылыми немесе практикалық әдістемені енгізумәлімделген мамандық бейініне сәйкес1 ендіру актісі = 60 сынақ бірлігіденсаулық сақтауды басқарудың жергілікті органының қатысуымен ендіру актісі
16.Кәсіби қауымдастыққа мүшелікмәлімделген мамандық бейініне сәйкес; растау кезінде кемінде 1 жыл белсенді мүшелік.өңірлік деңгей = 10 сынақ бірлігі; Республикалық деңгей = 30 сынақ бірлігі; Халықаралық деңгей = 60 сынақ бірлігі.сараптамалық қызметті растайтын құжаттың көшірмесі
17.Сараптама органдарына мүшелікмәлімделген мамандық бейініне сәйкес; растау кезінде 5 жыл ішінде кемінде 1 жыл белсенді мүшелікреспубликалық деңгей = 90 сынақ бірлігісараптамалық қызметті растайтын құжаттың көшірмесі
18.Сараптамалық және (немесе) жаттықтырушылар қызметімәлімделген мамандық бейініне сәйкес; растау сәтіне бір жыл ішінде1 құжат = 10 сынақ бірлігісараптамалық және жаттықтырушылық қызметті растайтын құжаттың көшірмесі
19.Нормативтік құқықтық және өзге де регламенттеуші актілерді әзірлеуге қатысумәлімделген мамандық бейініне сәйкес; республикалық деңгейдегі (клиникалық хаттамалар, клиникалық мейіргерлік нұсқаулықтар, операциялық рәсімдердің стандарттары, салалық бағдарламалар, білім берудің мемлекеттік стандарттары)1 құжат = 30 сынақ бірлігіжұмыс тобының құрамы туралы бұйрықтың көшірмесі
20.Білім алушылардың білімі мен дағдыларын, денсаулық сақтау саласындағы түлектер мен мамандардың кәсіптік даярлығын бағалау жөніндегі аккредиттелген ұйымның емтихан материалының (тест сұрақтары және клиникалық сценарийлер) мазмұндық немесе тесттілік сараптамасына қатысумәлімделген мамандық бейініне сәйкес;50 тест сұрақтары =1 сынақ бірлігі; 10 клиникалық сценарий = 1 сынақ бірлігіемтихан материалдарын сараптау актісінің көшірмесі
21.Медициналық қызметті жүзеге асыру нәтижесінде пациенттің өмірі мен денсаулығына зиян келтіру фактісінің болуын (болмауын) анықтау және оны растау мақсатында тәуелсіз сараптама комиссиясының жұмысына қатысумәлімделген мамандық бейініне сәйкес растау сәтінде 5 жыл ішінде1 құжат = 90 сынақ бірлігісарапшының қатысуы туралы тәуелсіз сараптама комиссиясы отырысының хаттамасынан үзінді және тәуелсіз сараптама комиссиясының құрамын бекіту туралы бұйрықтың көшірмесі
Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларына 2-қосымша нысан

Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау

1. Тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)___________________________________ 2. Мәлімделген мамандық ___________________________________________ 3. Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерінің жалпы жұмыс өтілі (жылы, айы, күні)____ 4. Мәлімделген мамандық бойынша жұмыс өтілі (жылы, айы, күні) _________ 5. Қазіргі уақыттағы жұмыс орны _____________________________________ 6. Атқаратын лауазымы _____________________________________________ 7. Мәлімделген мамандық бойынша еңбек қызметі (мәлімделген мамандық бойынша үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау сәтінде)

Қабылданған күніБосатылған күніЖұмыс орныАтқаратын лауазымыБұйрық нөміріБұйрықтың шыққан күні

8. Салалық біліктілік шеңберінің деңгейі _________________________

9. Біліктілік санаты (бар болса) _________________________________

10. Жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру (бар болса) ______________________

11. ҮКД нәтижелері ___________________________________________

№Өлшемшарттардың атауыСынақ бірліктеріндегі нәтиже
1-тарау. Қосымша білім
1
2-тарау. Формалды емес білім беру
2
3
4
5
3-тарау. Қосымша құзыреттер
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
ҮКД нәтижелерінің жиыны:

Персоналды басқару қызметінің басшысы ____________________________

тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) __________)____________

(қолы) берілген күні

Медициналық ұйымның басшысы __________________________________

(тегі, аты, әкесінің аты (бар болса)

________________________________________

(қолы) берілген күні

Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларына 3-қосымша

Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік дамуы

№Үздіксіз кәсіптік даму іс-шарасының атауы
1Салалық біліктілік шеңберінің деңгейлері4.0; 5.0; 6.0; 7.0 (I); 7.1 (R)4.1; 5.1; 6.1; 7.1 (I); 7.2 (R)4.2; 5.2; 6.2; 7.2 (I); 7.3 (R)4.3; 5.3; 6.3; 7.3 (I); 7.4 (R)
Біліктілік санатыБіліктілік санаты жоқЕкінші біліктілік санатыБірінші біліктілік санатыЖоғары біліктілік санаты
2Үздіксіз кәсіптік даму іс-шараларының жалпы көлемі (қосымша білім берудің, формалды емес білім берудің және қосымша құзыреттердің сынақ бірліктерінің сомасы)-5 жыл ішінде кемінде 210 сынақ бірлігі немесе сақтандыру жағдайын сараптау кезінде Тәуелсіз сараптама комиссиясына қатысу, соңғы 3 жылда кемінде 3 рет.5 жыл ішінде кемінде 210 сынақ бірлігі немесе сақтандыру жағдайын сараптау кезінде Тәуелсіз сараптама комиссиясына қатысу, соңғы 3 жылда кемінде 3 рет.5 жыл ішінде кемінде 210 сынақ бірлігі немесе сақтандыру жағдайын сараптау кезінде тәуелсіз сараптама комиссиясына қатысу, соңғы 3 жылда кемінде 3 рет.
3Қосымша білімі-базалық немесе орта деңгейдегі біліктілікті арттырудың кемінде 150 сынақ бірлігі (сағат)орта немесе жоғары деңгейдегі біліктілікті арттырудың кемінде 120 сынақ бірлігі (сағат)жоғары немесе мамандандырылған деңгейдегі біліктілікті арттырудың кемінде 60 сынақ бірлігі (сағат)
Формалды емес білімі және қосымша құзыреттер-кемінде 60 сынақ бірлігікемінде 90 сынақ бірлігікемінде 150 сынақ бірлігі
Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларына 4-қосымша

Бастапқы біліктілік деңгейлері.

СБШ біліктілік деңгейіДенсаулық сақтау саласындағы білім деңгейі
4.0техникалық және кәсіптік білім
5.0орта білімнен кейінгі білім (қолданбалы бакалавриат)
6.0жоғары білім (академиялық бакалавриат)
7.0 (I)Жоғары оқу орнынан кейінгі білім (игерілген бакалавриат бағдарламасы негізінде магистратура) және (немесе) практикалық жұмыс тәжірибесі; немесе жоғары базалық медициналық білім (интернатура) және (немесе) үздіксіз интеграцияланған медициналық білім
7.1 (R)жоғары оқу орнынан кейінгі білім (резидентура) сертификаттау курсы (мамандандыру үшін*)
8PhD Докторантура, PhD докторы ғылыми дәрежесі, (Медицина ғылымдарының кандидаттары, медицина ғылымдарының докторы) немесе жоғары медициналық білім және саладағы басқару жұмысының тәжірибесі.
Денсаулық сақтау жүйесі қызметкерлерінің үздіксіз кәсіптік даму нәтижелерін растау, біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларына 5-қосымша

Біліктіліктің кезекті деңгейлері

Денсаулық сақтау саласындағы білім деңгейіСБШ біліктілік деңгейіБіліктілік санатыБіліктіліктің алдыңғы деңгейін алған күннен бастап мәлімделген мамандық және (немесе) мамандану бойынша үздіксіз жұмыс өтілінің болуы
Техникалық және кәсіптік білім4.1екіншікемінде 5 жыл
4.2біріншікемінде 4 жыл
4.3жоғарыкемінде 3 жыл
Орта білімнен кейінгі білім (қолданбалы бакалавриат)5.1екіншікемінде 5 жыл
5.2біріншікемінде 4 жыл
5.3жоғарыкемінде 3 жыл
Жоғары білім (академиялық бакалавриат)6.1екіншікемінде 5 жыл
6.2біріншікемінде 4 жыл
6.3жоғарыкемінде 3 жыл
Негізгі медициналық білім (интернатура)7.1 (I)екіншікемінде 5 жыл
7.2(I)біріншікемінде 4 жыл
7.3(I)жоғарыкемінде 3 жыл
Жоғары оқу орнынан кейінгі білім (клиникалық ординатура, қайта даярлау, резидентура)7.2 (R)екіншікемінде 5 жыл
7.3(R)біріншікемінде 4 жыл
7.4(R)жоғарыкемінде 3 жыл
Медицина ғылымдарының кандидаты, медицина ғылымдарының докторы, PhD8
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесіне 2-қосымша Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамаларына 1-қосымша

Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының әліпбилік нұсқамасы

Р/с №Басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілер лауазымдарының атауыПараграф (§)№ бет
1234
-Басшылардың лауазымдары-15
1.Республикалық, облыстық, аудандық және қалалық маңызы бар денсаулық сақтау ұйымдарының және (немесе) денсаулық сақтау саласында ақпараттандыруды жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының және (немесе) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы республикалық маңызы бар ұйымның және (немесе) халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы, ядролық медицина саласындағы қызметті жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының басшысы (бас директор, директор)§ 116
2.Денсаулық сақтау ұйымдары (медициналық бөлім бойынша, медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасын бақылау бойынша, стратегиялық даму бойынша, ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс бойынша, эпидемияға қарсы жұмыс бойынша) және (немесе) денсаулық сақтау саласында ақпараттандыруды жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымдары және (немесе) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы ұйымдар және (немесе) халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қызметті (санитариялық-эпидемиологиялық жұмыс бойынша) жүзеге асыратын денсаулық сақтауды ұйымдары басшысының орынбасары (бас директор немесе директор)§ 221
3.Денсаулық сақтау ұйымы басшысының (бас директор немесе директор) экономикалық және әкімшілік-шаруашылықты§ 325
4.Денсаулық сақтау ұйымы құрылымдық бөлімшесінің басшысы (аға дәрігер, клиникалық (параклиникалық) бөлімшенің меңгерушісі, бөлім бастығы, аға мейіргер (аға фельдшер, аға акушер), мейіргер ісі жөніндегі менеджер, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымы зертханасының меңгерушісі, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымының виварий меңгерушісі, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы ұйымның микробиологиялық зертхана меңгерушісі), санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымында сынамаларды қабылдау және алу бөлімінің бастығы, санитариялық-эпидемиологиялық және зертханалық талдау бөлімінің бастығы, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы метрология және техникалық қызмет көрсету бөлімінің бастығы*§ 427
5.Мейіргер ісі жөніндегі директордың орынбасары§ 533
6.Бас мейіргер§ 635
-Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білімі бар, қоғамдық денсаулық және денсаулық сақтау менеджменті саласындағы, санитариялық-эпидемиологиялық бейінді білімі бар мамандар лауазымдары-36
7.Учаскелік дәрігер және (немесе) жалпы практика дәрігері§ 136
8.Дәрігер (бейінді маман) *§ 238
9.Сарапшы-дәрігер§ 340
10.Сот-медициналық сарапшы дәрігер (жалпы сараптамалық, сот-биологиялық, химия-токсикологиялық, сот-гистологиялық, медицина-криминалистік, молекулярлық-генетикалық зерттеулердің)§ 441
11.Сот-медициналық сарапшы маман (сот-биологиялық, химия-токсикологиялық, молекулярлы-генетикалық зерттеулер)§ 543
12.Трансплантаттауды үйлестіруші дәрігер§ 644
13.Резидент-дәрігер§ 747
14.Тағылымдамашы дәрігер§ 849
15.Денсаулық сақтау менеджері (медициналық қызмет сапасы бойынша, медициналық қызметтің стратегиясы мен маркетингі бойынша, медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастыру мен әдістемесі бойынша, персонал бойынша (HR-менеджер) (ЭйЧар-менеджер))§ 951
16.Қоғамдық денсаулық сақтау дәрігері және (немесе) маманы (валеолог, эпидемиолог, статист, әдіскер)*§1054
17.Санитариялық- эпидемиологиялық қызмет дәрігері (немесе маман)*§ 1155
18.Аға мейіргер (аға фельдшер, аға акушер)§ 1257
19.Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет аудиторы§ 1359
20.Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымындағы биоқауіпсіздік жөніндегі маман*§ 1459
21.Сынамаларды қабылдау және алу бөлімінің маманы*§ 1561
22.VAD (ВАД) үйлестірушісі (қанайналымын механикалық қолдау жөніндегі маман§ 1662
Жоғары және жоғары білімнен кейінгі фармацевтикалық білімі бар мамандардың лауазымдары-63
23.Фармацевт (провизор)§ 163
24.Радиофармацевт§ 265
25.Дәрілік заттарды, медициналық бұйымдарды өндіру жөніндегі инженер-технолог*§ 367
26.Клиникалық фармацевт§ 468
27.Фармациядағы сапаны басқару жөніндегі менеджер§ 570
28.Инспектор§ 671
29.Аға радиофармацевт§ 773
-Жоғары медициналық емес білімі бар мамандардың лауазымдары-74
30.Зертхана маманы*§ 174
31.Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы маман (биолог, зоолог немесе эпизоотолог, энтомолог)*§ 276
32.Денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік жұмыс жөніндегі маман§ 377
33Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы сапа жөніндегі маман§ 478
34Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы сапа жөніндегі менеджер§ 579
35Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымының биоқауіпсіздік жөніндегі маман*§ 681
36Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы инженер-дозиметрист§ 782
37Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы сервистік қызмет көрсету жөніндегі инженер§ 883
38.Медициналық психолог§ 984
39.Радиофармацевтикалық дәрілік препараттар өндірісі циклотронының инженері§1085
40.Радиофармацевтикалық дәрілік препараттарды өндіру жөніндегі pадиохимик-технолог§1187
41.Радиофармацевтикалық дәрілік препараттардың сапасын бақылау жөніндегі радиохимик талдаушы§1289
42.Радиофармацевтикалық дәрілік заттардың сапасын қамтамасыз ету маманы§1391
43.Ашық иондаушы сәулелену көздері бар объектілерді желдетуге қызмет көрсету жөніндегі инженер§1492
44.Сұйық радиоактивті қалдықтарды жинау, сақтау және шығару жүйелеріне қызмет көрсету жөніндегі инженер§1594
45.Радиациялық қауіпсіздік жөніндегі инженер§1696
46.Медициналық физик§ 1799
47.Ядролық медицинадағы технологиялық және медициналық газдарға қызмет көрсету жөніндегі инженер§18100
48.Ядролық медицинадағы жылумен жабдықтау, желдету және кондиционерлеу жүйелері жөніндегі инженер§ 19102
49.Ядролық медицинадағы сумен жабдықтау және су бұру жөніндегі инженер§20103
50.Ядролық медицинадағы бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика инженері§21105
51.Ядролық медицинадағы инженер-технолог§22106
52.Инженер-медициналық физик§23108
53.Сәулелік жабдықтарға қызмет көрсету жөніндегі инженер§24110
54.Клиникалық эмбриолог.§25111
Орта медициналық білімнен кейінгі мамандардың лауазымдары-112
55.Кеңейтілген практика мейіргері§ 1112
-Техникалық және кәсіби медициналық білімі бар, санитариялық-эпидемиологиялық бейіндегі білім бар мамандардың лауазымдары-114
56.Фельдшер§ 1114
57Акушер§ 2115
58Учаскелік мейіргер және (немесе) жалпы практика мейіргері§ 3117
59Мейіргер (мамандандырылған)§ 4118
60Білім беру ұйымдарындағы медициналық пункттің мейіргері§ 5120
61Диеталық мейіргер§ 6121
62Стоматологиялық гигиенист§ 7122
63Дантист§ 8123
64Стоматолог дәрігердің көмекшісі (стоматологтың ассистенті)§ 9124
65Tic технигі (тіс протездеу бөлімінің, кабинетінің зертханашысы)§ 10125
66Медицинлық зертханашы§ 11126
67Рентген зертханашысы§ 12128
68Оптик және оптикометрист§ 13129
69Емдік дене шынықтыру жөніндегі нұсқаушы§ 14130
70Медициналық тіркеуші§ 15131
71Гигиенист эпидемиолог*§ 16132
72.Санитариялық-гигиеналық бейін зертханашысы*§ 17133
73.Нұсқаушы дезинфектор§ 18134
74.Денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік қызметкер§ 19135
75.Кіші мейіргер§ 20137
76.Медициналық массажист§ 21138
77.Аға медициналық зертханашы§ 22139
78.Радиоизотопты (радионуклидті) диагностика зертханашысы§ 23140
79.Сәулелік жабдықтың мейіргері (немесе аға мейіргері) (радиотерапия технологы)§ 24141
-Техникалық және кәсіптік фармацевтикалық білімі бар қызметкерлердің лауазымдары-143
80.Фармацевт§ 1143
-Кіші медицина персоналының лауазымдары-144
81Санитар§ 1144
Техникалық және кәсіптік медициналық емес білімі бар қызметкерлер лауазымдары145
82Радиофармацевтикалық дәрілік заттардың сапасын бақылау зертханашысы§ 1145
83Ядролық медицинадағы бақылау-өлшеу аспаптары мен автоматика технигі§ 2146
84Ядролық медицинадағы жылумен жабдықтау, желдету және кондиционерлеу жүйелері жөніндегі техник§ 3148
85Ядролық медицинадағы сумен жабдықтау және су бұру технигі§ 4150
86Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы техник-дозиметрист§ 5151
87Энтомологтың (зоологтың) көмекшісі*§ 6152
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің өзгерістер енгізілетін кейбір бұйрықтарының тізбесіне 3-қосымша Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамаларына 2-қосымша

Денсаулық сақтау жүйесінің қызметкерлері лауазымдарының бұрын қолданыста болған біліктілік сипаттамалары бойынша атаулары көрсетілген, осы анықтамалықта көзделген қызметшілер лауазымдары атауларының тізбесі

Р/с №Бұрын қолданыста болған біліктілік сипаттамаларындағы басшылар мен мамандар лауазымдарының атауларыОсы анықтамалықта орналастырылған басшылар мен мамандар лауазымдарының атаулары
123
-Басшылар лауазымдарыБасшылар лауазымдары
1.Республикалық маңызы бар денсаулық сақтау ұйымы басшысының (бас директор немесе директор) республикалық, облыстық, аудандық және қалалық маңызы бар денсаулық сақтау ұйымының және (немесе) денсаулық сақтау саласында ақпараттандыруды жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының және (немесе) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы Республикалық маңызы бар ұйымның басшысы (бас директор, директор)Республикалық, облыстық, аудандық және қалалық маңызы бар денсаулық сақтау ұйымдарының және (немесе) денсаулық сақтау саласында ақпараттандыруды жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының және (немесе) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы республикалық маңызы бар ұйымның және (немесе) халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы, ядролық медицина саласындағы қызметті жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының басшысы (бас директор, директор)
2.Денсаулық сақтау ұйымы (медициналық бөлім бойынша, медициналық қызметтердің сапасын бақылау бойынша, стратегиялық даму бойынша, ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс бойынша, эпидемияға қарсы жұмыс бойынша) және (немесе) денсаулық сақтау саласында ақпараттандыруды жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымы және (немесе) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы ұйым басшысының (бас директорының немесе директорының) орынбасарыДенсаулық сақтау ұйымдары (медициналық бөлім бойынша, медициналық көрсетілетін қызметтердің сапасын бақылау бойынша, стратегиялық даму бойынша, ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс бойынша, эпидемияға қарсы жұмыс бойынша) және (немесе) денсаулық сақтау саласында ақпараттандыруды жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымдары және (немесе) дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы ұйымдар және (немесе) халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қызметті (санитариялық-эпидемиологиялық жұмыс бойынша) жүзеге асыратын денсаулық сақтауды ұйымдары басшысының орынбасары (бас директор немесе директор)
3.Денсаулық сақтау ұйымы басшысының (бас директор немесе директор) экономикалық және әкімшілік – шаруашылықты қамтамасыз ету жөніндегі орынбасарыДенсаулық сақтау ұйымы басшысының (бас директор немесе директор) экономикалық және әкімшілік-шаруашылықты
4.Денсаулық сақтау ұйымының құрылымдық бөлімшесінің басшысы (бас дәрігер, клиникалық (параклиникалық) бөлімшенің меңгерушісі, бөлім басшысы, аға медициналық мейіргер немесе мейіргер ісі жөніндегі менеджер, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымы зертханасының меңгерушісі, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымы виварийінің меңгерушісі)Денсаулық сақтау ұйымы құрылымдық бөлімшесінің басшысы (аға дәрігер, клиникалық (параклиникалық) бөлімшенің меңгерушісі, бөлім бастығы, аға мейіргер (аға фельдшер, аға акушер), мейіргер ісі жөніндегі менеджер, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымы зертханасының меңгерушісі, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымының виварий меңгерушісі, халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы ұйымның микробиологиялық зертхана меңгерушісі), санитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымында сынамаларды қабылдау және алу бөлімінің бастығы, санитариялық-эпидемиологиялық және зертханалық талдау бөлімінің бастығы, санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы метрология және техникалық қызмет көрсету бөлімінің бастығы*
5.Директордың мейіргер ісі жөніндегі орынбасарыМейіргер ісі жөніндегі директордың орынбасары
6.Бас мейіргерБас мейіргер
-Денсаулық сақтау ұйымдары мамандарының лауазымдары-
-Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білімі бар мамандар лауазымдарыЖоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білімі бар, қоғамдық денсаулық және денсаулық сақтау менеджменті саласындағы, санитариялық-эпидемиологиялық бейінді білімі бар мамандар лауазымдары
7.Учаскелік дәрігер және (немесе) жалпы практика дәрігеріУчаскелік дәрігер және (немесе) жалпы практика дәрігері
8.Дәрігер (бейінді маман)Дәрігер (бейінді маман) *
9.Сарапшы-дәрігерСарапшы-дәрігер
10.Дәрігер - сот-медициналық сарапшысы (жалпы сараптамалық, сот-биологиялық, химия-токсикологиялық, сот-гистологиялық, медицина-криминалистік, молекулярлық-генетикалық зерттеулердің)Сот-медициналық сарапшы дәрігер (жалпы сараптамалық, сот-биологиялық, химия-токсикологиялық, сот-гистологиялық, медицина-криминалистік, молекулярлық-генетикалық зерттеулердің)
11.Маман - сот-медициналық сарапшысы (сот-биологиялық, химия-токсикологиялық, сот-гистологиялық, медициналық-криминалистикалық, молекулярлы-генетикалық зерттеулердің)Сот-медициналық сарапшы маман (сот-биологиялық, химия-токсикологиялық, молекулярлы-генетикалық зерттеулер)
12.ЖоқТрансплантаттауды үйлестіруші дәрігер
13.Резидент-дәрігерРезидент-дәрігер
14.ЖоқТағылымдамашы дәрігер
15.ЖоқДенсаулық сақтау менеджері (медициналық қызмет сапасы бойынша, медициналық қызметтің стратегиясы мен маркетингі бойынша, медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастыру мен әдістемесі бойынша, персонал бойынша (HR-менеджер) (ЭйЧар-менеджер))
16.Қоғамдық денсаулық сақтау маманы (валеолог, эпидемиолог, статистик, әдіскер)Қоғамдық денсаулық сақтау дәрігері және (немесе) маманы (валеолог, эпидемиолог, статист, әдіскер)*
17.Санитариялық- эпидемиологиялық қызмет саласындағы дәрігер (немесе маман)Санитариялық- эпидемиологиялық қызмет дәрігері (немесе маман)*
18.Аға мейіргер (аға фельдшер, аға акушер)Аға мейіргер (аға фельдшер, аға акушер)
19.жоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет аудиторы
20.жоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымындағы биоқауіпсіздік жөніндегі маман*
21.жоқСынамаларды қабылдау және алу бөлімінің маманы*
22.жоқVAD (ВАД) үйлестірушісі (қанайналымын механикалық қолдау жөніндегі маман
Жоғары және жоғары оқудан кейінгі фармацевтикалық білімі бар мамандардың лауазымдарыЖоғары және жоғары білімнен кейінгі фармацевтикалық білімі бар мамандардың лауазымдары
23.Провизор (Фармацевт)Фармацевт (провизор)
24.ЖоқРадиофармацевт
25.Дәрілік заттарды, медициналық бұйымдар өндіру жөніндегі инженер-технологДәрілік заттарды, медициналық бұйымдарды өндіру жөніндегі инженер-технолог*
26.ЖоқКлиникалық фармацевт
27.ЖоқФармациядағы сапаны басқару жөніндегі менеджер
28.ЖоқИнспектор
29.ЖоқАға радиофармацевт
-Жоғары медициналық емес білімі бар мамандардың лауазымдарыЖоғары медициналық емес білімі бар мамандардың лауазымдары
30.Зертхана маманыЗертхана маманы*
31.Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет маманы (биолог, зоолог немесе эпизоотолог, энтомолог)Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы маман (биолог, зоолог немесе эпизоотолог, энтомолог)*
32.Денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік жұмыс жөніндегі маманДенсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік жұмыс жөніндегі маман
33.ЖоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы сапа жөніндегі маман
34.ЖоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы сапа жөніндегі менеджер
35.ЖоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет ұйымының биоқауіпсіздік жөніндегі маман*
36.ЖоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы инженер-дозиметрист
37.ЖоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы сервистік қызмет көрсету жөніндегі инженер
38.жоқМедициналық психолог
39.жоқРадиофармацевтикалық дәрілік препараттар өндірісі циклотронының инженері
40.жоқРадиофармацевтикалық дәрілік препараттарды өндіру жөніндегі pадиохимик-технолог
41.жоқРадиофармацевтикалық дәрілік препараттардың сапасын бақылау жөніндегі радиохимик талдаушы
42.жоқРадиофармацевтикалық дәрілік заттардың сапасын қамтамасыз ету маманы
43.жоқАшық иондаушы сәулелену көздері бар объектілерді желдетуге қызмет көрсету жөніндегі инженер
44.жоқСұйық радиоактивті қалдықтарды жинау, сақтау және шығару жүйелеріне қызмет көрсету жөніндегі инженер
45.жоқРадиациялық қауіпсіздік жөніндегі инженер
46.жоқМедициналық физик
47.жоқЯдролық медицинадағы технологиялық және медициналық газдарға қызмет көрсету жөніндегі инженер
48.жоқЯдролық медицинадағы жылумен жабдықтау, желдету және кондиционерлеу жүйелері жөніндегі инженер
49.жоқЯдролық медицинадағы сумен жабдықтау және су бұру жөніндегі инженер
50.жоқЯдролық медицинадағы бақылау-өлшеу аспаптары және автоматика инженері
51.жоқЯдролық медицинадағы инженер-технолог
52.жоқИнженер-медициналық физик
53.жоқСәулелік жабдықтарға қызмет көрсету жөніндегі инженер
54жоқКлиникалық эмбриолог.
-жоқОрта медициналық білімнен кейінгі мамандардың лауазымдары
55.Кеңейтілген практиканың мейіргерКеңейтілген практика мейіргері
-Техникалық және кәсіби медициналық білімі бар мамандардың лауазымдарыТехникалық және кәсіби медициналық білімі бар мамандардың лауазымдары
56.ФельдшерФельдшер
57.АкушерАкушер
58.Учаскелік мейіргер және жалпы практикадағы мейіргерУчаскелік мейіргер және (немесе) жалпы практика мейіргері
59.Мейіргер (мамандандырылған)Мейіргер (мамандандырылған)
60.Білім беру ұйымдарындағы медициналық пункт мейіргеріБілім беру ұйымдарындағы медициналық пункттің мейіргері
61.Диеталық мейіргерДиеталық мейіргер
62.Стоматологиялық гигиенистСтоматологиялық гигиенист
63.Тіс дәрігері (дантист)Дантист
64.Стоматолог-дәрігердің көмекшісі (стоматологтың ассистенті)Стоматолог дәрігердің көмекшісі (стоматологтың ассистенті)
65.Tic технигі (тіс протездеу бөлімінің, кабинетінің зертханашысы)Tic технигі (тіс протездеу бөлімінің, кабинетінің зертханашысы)
66.ЗертханашыМедициналық зертханашы
67.Рентген зертханашысыРентген зертханашысы
68.Оптик және оптикометристОптик және оптикометрист
69.Емдік дене шынықтыру жөніндегі нұсқаушыЕмдік дене шынықтыру жөніндегі нұсқаушы
70.Медициналық тіркеушіМедициналық тіркеуші
71.Санитариялық фельдшер (гигиенист және эпидемиолог, паразитолог дәрігердің көмекшісі, фельдшер-зертханашы, зертханашы)Гигиенист эпидемиолог*
72.жоқСанитариялық-гигиеналық бейін зертханашысы*
73.Нұсқаушы-дезинфекторНұсқаушы-дезинфектор
74.Денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік қызметкерДенсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік қызметкер
75.Кіші мейіргерКіші мейіргер
76.Медициналық массажистМедициналық массажист
77.жоқАға медициналық зертханашы
78.жоқРадиоизотопты (радионуклидті) диагностика зертханашысы
79.жоқСәулелік жабдықтың мейіргері (немесе аға мейіргері) (радиотерапия технологы
-Техникалық және кәсіптік фармацевтикалық білімі бар қызметкерлердің лауазымдарыТехникалық және кәсіптік фармацевтикалық білімі бар қызметкерлердің лауазымдары
80.Фармацевт (провизор) ассистентіФармацевт
-Кіші медициналық персонал лауазымдарыКіші медицина персоналының лауазымдары
81.СанитарСанитар
жоқТехникалық және кәсіптік медициналық емес білімі бар қызметкерлердің лауазымдары
82.жоқРадиофармацевтикалық дәрілік заттардың сапасын бақылау зертханашысы
83.жоқЯдролық медицинадағы бақылау-өлшеу аспаптары мен автоматика технигі
84.жоқЯдролық медицинадағы жылумен жабдықтау, желдету және кондиционерлеу жүйелері жөніндегі техник
85.жоқЯдролық медицинадағы сумен жабдықтау және су бұру технигі
86.жоқСанитариялық-эпидемиологиялық қызмет саласындағы техник-дозиметрист
87.жоқЭнтомологтың (зоологтың) көмекшісі*

Іздеу атаулары: №66 бұйрық, 66-бұйрық, приказ 66, алпыс алтыншы бұйрық, 66 бұйрық скачать.

Маңызды

Материал ақпараттық мақсатта берілген. Диагноз бен емді дәрігер анықтайды.

Біз саған жазып
бере аламыз!

Реферат немесе медициналық тақырыптағы материал керек пе? Тақырыбыңды WhatsApp-қа жібер.