Мақала
Бұйрықтар

№ 647 бұйрық (22.09.2011): толық мәтін және скачать

Күшін жойған

Мұрағаттық құжат. Бұл акт қолданыстағы талап ретінде берілмейді.

Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережені бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Денсаулық министрдің м.а 2011 жылғы 22 қыркүйектегі № 647 Бұйрығы. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2011 жылы 24 қазанда № 7273 тіркелді. Күші жойылды - Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 2 наурыздағы № 33 бұйрығымен

Бұйрық нөмірі
647
Қабылданған күні
22.09.2011
Актіні өзгерту күні
02.03.2023
Мәртебесі
Күшін жойған

Дереккөз: «Әділет» АҚЖ ресми мәтіні. Мәтін алынған күн: 2026-10-20.

Бұйрықтың мәтіні

Құжаттың мазмұны
  1. Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ереже 1. Жалпы ережелер
  2. 2. Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының негізгі міндеттері
  3. 3. Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының құрылымы
  4. 4. Кардиологиялық орталық және/немесе диспансер
  5. 5. Кардиохирургиялық орталық
  6. 6. Кардиологиялық бөлімше
  7. 7. Интервенциялық кардиологиялық бөлімше
  8. 8. Стационарлық медициналық ұйымдардың кардиохирургиялық бөлімше
  9. 9. Қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі
  10. 10. Кардиологиялық кабинет
  11. Кардиология бөлімшесіне (ересектер немесе балалар) арналған жабдықтардың ең төменгі тізбесі
  12. Интервенциялық кардиологиялық бөлімшесі жабдықтарының ең төменгі тізбесі
  13. Кардиохирургиялық бөлімшесіне (ересектер, балалар) арналған жабдықтардың ең төменгі тізбесі
  14. Туа біткен жүрек ақауы кезінде жүргізілген операциялық араласулардың күрделілігін бағалау үшін Аристотельдің негізгі шкаласы
  15. Халыққа амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін, денсаулық сақтау ұйымы құрылымында кардиологиялық кабинет жабдықтарының ең төменгі тізбесі

Ескерту. Күші жойылды - ҚР Денсаулық сақтау министрінің 02.03.2023 № 33 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен.

"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі кодексінің 32-бабының 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмекті көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережесі бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық көмекті ұйымдастыру департаменті (А.Ғ. Төлеғалиева) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді қамтамасыз етсін.

3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Заң департаменті (Бесбалаев Қ.Б.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін оны ресми түрде жариялауды қамтамасыз етсін.

4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау вице-министрі Е.Ә. Байжүнісовке жүктелсін.

5. Осы бұйрық оны алғашқы ресми жариялаған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Министрдің міндетін
атқарушыС. Мусинов
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 22 қыркүйектегі № 647 бұйрығымен бекітілген

Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ереже 1. Жалпы ережелер

1. Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы осы Ереже (бұдан әрі - Ереже) "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінің 32-бабының 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді және меншік нысаны мен ведомстволық тиістілігіне қарамастан кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін медициналық ұйымдардың қызметін реттейді.

2. Халыққа (ересектер мен балаларға) кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының қызметі қанайналым жүйесі ауруларымен (бұдан әрі – ҚАА) науқастарды ерте анықтауға, емдеуге және медициналық оңалтуға бағытталған.

3. Халыққа (ересектер мен балаларға) кардиологиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының жұмысын штаттан тыс бас кардиологы, интервенциялық кардиологиялық көмекті штаттан тыс бас интервенциялық кардиолог және кардиохирургиялық көмекті штаттан тыс бас кардиохирург (республиканың, облыстың, қаланың) үйлестіреді.

Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының медицина қызметкерлерінің құрылымдары мен штат саны басшымен жүргізілген емдеу-диагностикалық жұмыстың көлеміне, қызмет көрсетілетін халықтың саны мен штат нормативтеріне қарай белгіленеді.

4. Халыққа кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек амбулаториялық-емханалық, стационарлық , стационарды алмастыратын көмек нысанындағы денсаулық сақтау ұйымдарында көрсетеді.

Халыққа (ересектерге, балаларға) кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары жоғары, қосымша және орта медициналық білім берудің, сондай-ақ ғылыми ұйымдардың клиникалық базасы ретінде пайдаланылуы мүмкін.

5. Халыққа кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары бастапқы медициналық құжаттарды жүргізуді "Денсаулық сақтау ұйымдарының бастапқы медициналық құжаттарының нысандарын бекіту туралы" (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2010 жылғы 21 желтоқсанда № 6697 тіркелген) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығына сәйкес қамтамасыз етеді.

2. Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының негізгі міндеттері

6. Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының негізгі міндеттері:

1) ҚАА-ның профилактикасына, сырқаттанушылыққа, мүгедектікке, өлім-жітімді төмендетуге, қантамырлық-жүрек ауруларымен (бұдан әрі - ҚЖА) ауыратын пациенттердің өмір сүру ұзақтығы мен сапасын жақсартуды ұлғайтуға бағытталған іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу;

2) диагностиканың қазіргі заманғы әдістері арқылы ҚАА ерте анықтау;

3) емдеудің барлық кезеңінде сабақтастықты сақтай отырып, ҚАА мен ауыратын науқастарға сапалы жоғары білікті мамандандырылған және жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсету;

4) тәуліктік медициналық бақылауды қажет етпейтін емдеудің барлық кезеңінде сабақтастықты сақтай отырып, ҚАА мен ауыратын пациенттерге стационарды алмастыратын және оңалту көмегін ұйымдастыру және көрсету;

5) ҚЖА-мен ауыратын науқастарға медициналық-әлеуметтік көмек көрсету;

6) өз қызметінде басқа денсаулық сақтау ұйымдарымен ҚАА-мен ауыратын науқастарға медициналық көмекті ұйымдастыру және көрсету мәселесі бойынша өзара іс-қимыл мен сабақтастық;

7) инновациялық медициналық технологияларды ҚАА диагностикасы мен еміне енгізу болып табылады.

3. Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарының құрылымы

7. Кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарына:

1) кардиологиялық орталық және/немесе диспансер;

2) кардиохирургиялық орталық;

3) құрылымында өзіне жүктелген функцияларына қарамастан мыналар ұйымдастырылатын медициналық ұйымдар кардиология және/немесе интервенциялық кардиология бөлімшесі, стационарлық медициналық ұйымдардың кардиохирургиялық бөлімшесі, қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі, кардиологиялық кабинет жатады.

4. Кардиологиялық орталық және/немесе диспансер

8. Кардиологиялық орталық және/немесе диспансер облыстық, қалалық және республикалық деңгейлерде ЖҚА ауруымен ауыратын науқастарға мамандандырылған және/немесе жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсету үшін өңір халқының ерекшелігі мен қажеттілігін есепке ала отырып, дербес денсаулық сақтау ұйымдары ретінде құрылады.

9. Кардиологиялық орталық және/немесе диспансер мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) ұйымдастыру-әдістемелік нұсқаулық, ЖҚА ауруымен ауыратын науқастарды профилактикалау, диагностикалау, емдеу, оңалту және диспансерлік бақылау бойынша емдеу-профилактикалық ұйымдардың жұмысының, оның ішінде жедел медициналық жәрдем, санитариялық және амбулаториялық-емханалық буын қызметінің сапасы мен тиімділігін бағалау;

2) ЖҚА бастапқы және қайталама профилактика жөніндегі іс-шараларды үйлестіру, ұйымдастыру және өткізу;

3) ЖҚА-нан сырқаттанушылықтың, мүгедектіктің және өлім-жітімнің негізгі медициналық-статистикалық көрсеткіштердің мониторингі мен талдауы (госпиталға дейінгі және госпиталдық);

4) ҚЖА-дан сырқаттанушылық пен өлім-жітімді төмендетуге бағытталған мемлекеттік және өңірлік бағдарламаларды іске асыру;

5) медициналық ұйымдар мен медициналық қызметтерге, сондай-ақ оқу орындарына халыққа кардиологиялық көмек көрсету мәселелері бойынша консультациялық, практикалық және ұйымдастыру-әдістемелік көмек көрсету;

6) медициналық көмек көрсету хаттамалары мен стандарттарын және дәрілік заттардың формулярларын әзірлеуге қатысу;

7) ЖҚА-мен ауыратын науқастарға медициналық көмек көрсету саласында клиникалық практикаға қазіргі заманғы жетістіктерді енгізу және оларды қолдану тиімділігіне талдау жүргізу;

8) емдеуге жатқызу кезеңінде медициналық көмек көрсету және ҚЖА-мен ауыратын науқастарды оңалтудың санаторийлік-курорттық және амбулаториялық кезеңдерін ұйымдастыруды бағалау;

9) ЖҚА зардап шегетін науқастарды диспансерлік бақылауды ұйымдастыру;

10) еңбекке уақытша жарамсыздық сараптамасын жүзеге асыру;

11) денсаулық сақтау ұйымдарының бастапқы буын, жедел медициналық жәрдем дәрігерлері мен орта медицина қызметкерлерінің кардиология мәселесі бойынша біліктілігін арттыруға қатысу;

12) бұқаралық ақпарат құралдарының мүмкіндіктерін тарта отырып, халықты ҚЖА профилактикасы мәселесі бойынша гигиеналық тәрбиелеуге қатысу;

13) мамандардың біліктілігін арттыруды жоспарлау және оларды тиісті циклдерге дипломнан кейінгі білім беру ұйымдарына жіберу;

14) ҚЖА-дан сырқаттанушылықты, таралушылықты, мүгедектікті және өлім-жітімді талдау және денсаулық сақтау ұйымдарының бастапқы медициналық құжаттарының нысандары бойынша есептерді құрастыру;

15) ҚЖА-мен ауыратын науқастарға диагностикалық және емдеу көмегін көрсетудің көлемі мен сапасын талдау;

16) ҚЖА-мен ауыратын науқастарға медициналық көмек көрсетудің сапасын тексерулерге қатысу;

17) ҚЖА-мен ауыратын науқастарға медициналық көмектің әртүрлі түрлеріне, сондай-ақ жабдыққа, дәрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдарға республиканың, облыстың, қаланың мұқтаждығы бойынша ұсыныстарды енгізу;

18) ҚЖА-мен ауыратын науқастарды диагностикалау, емдеу және оңалтудың инновациялық әдістерін енгізу;

19) кардиологияның өзекті мәселелері бойынша мастер-кластар, тренингтер ұйымдастыру және өткізу;

20) өңірлерге шыға отырып, консультациялық, ұйымдастыру-әдістемелік және практикалық көмек көрсету;

21) кардиологиялық науқастарға медициналық көмекті ұйымдастырудың жаңа нысандарын енгізу-күндізгі стационарлар, үйдегі стационарлар, тәуліктік болу стационарлары;

22) ҚЖА-мен ауыратын науқастар үшін оқыту бағдарламаларын кеңінен енгізу арқылы (артериялық гипертензия мектептері және басқалар) ҚЖА профилактикалауға бағытталған іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу;

23) медициналық ұйымдарда медициналық көмек көрсетудің амбулаториялық және стационарлық кезеңдерінде жіті коронарлық синдромымен (бұдан әрі – ЖКС) ауыратын науқастарға тромболитикалық терапия жүргізуді қамтамасыз ету.

10. Кардиологиялық орталықтың және/немесе диспансердің құрылымында мыналарды көздеу ұсынылады:

әкімшілік-шаруашылық бөлігі;

ұйымдастыру-әдістемелік бөлім (кабинет);

амбулаториялық-емханалық бөлімше (кардиологиялық кабинет);

стационарлық бөлімше (кардиология, қалпына келтіру емі және оңалту);

диагностикалық құрылымдық бөлімшелер (кабинеттер, зертхана, бөлімше);

интервенциялық кардиология бөлімшесі;

оңалту бөлімшесі.

5. Кардиохирургиялық орталық

11. Кардиохирургиялық орталық (бұдан әрі – Орталық) облыстық, қалалық және республикалық деңгейлерде ЖҚА ауруымен ауыратын науқастарға мамандандырылған және/немесе жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсету үшін дербес денсаулық сақтау ұйымдары ретінде немесе көп бағдарлы ауруханалардың құрамында құрылымдық бөлімше ретінде құрылады.

12. Кардиохирургиялық орталық мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) кардиохирургиялық бейін және интервенциялық кардиология бейіні бойынша емдеуге жатқызу және операциялық араласулар (ересектер мен балаларға) орындау;

2) операциядан кейінгі кезеңде ЖҚА-мен ауыратын науқастарды ете оңалтудың госпиталдық кезеңін жүзеге асыру;

3) ЖҚА бойынша хирургиялық араласудың қажеттілігі мен орындылығы туралы мәселелерді шешуде басқа денсаулық сақтау ұйымдарының дәрігерлеріне консультациялық көмек көрсету;

4) денсаулық сақтау ұйымдарында емдеу-диагностикалық жұмыстың сапасын арттыру жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және өткізу;

5) профилактиканың, диагностиканың, емдеу мен оңалтудың жаңа тиімді әдістерін жүйелі игеру және практикаға енгізу;

6) өңірлерге шыға отырып, консультациялық-диагностикалық, ұйымдастыру-әдістемелік және практикалық көмек көрсету;

7) кардиохирургияның және интервенциялық кардиологияның өзекті мәселелері бойынша мастер-кластар, тренингтер ұйымдастыру және өткізу;

8) күрделі диагностикалық жағдайлар кезінде консилиумдар өткізу;

9) ЖҚА-дан сырқаттанушылықты, таралушылықты, мүгедектікті және өлім-жітімді талдау және "Денсаулық сақтау ұйымдарының бастапқы медициналық құжаттарының нысандарын бекіту туралы" (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2010 жылғы 21 желтоқсанда № 6697 тіркелген) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 23 қарашадағы № 907 бұйрығына сәйкес есептер әзірлеу;

10) ЖҚА-мен ауыратын науқастарды диагностикалау және хирургиялық көмек көрсету мәселелері бойынша денсаулық сақтау ұйымдарының медицина қызметкерлерінің кәсіптік біліктілігін арттыруға қатысу;

11) пациенттер мен олардың туыстарын санитариялық-гигиеналық ағарту жөніндегі іс-шараларды өткізу;

12) негізгі аурулары кезінде мінез-құлықтық қауіп факторларының профилактикасын қамти отырып, саламатты өмір салтын қалыптастыру бойынша іс-шараларды жүзеге асыру;

13) медицина қызметкерлері мен дәрігерлік кадрларды қайта даярлауға және біліктілігін арттыруға және тақырыптық жетілдіруге қатысу;

14) өңірлік, республикалық және халықаралық форумдарға, съездерге, семинарлар мен конференцияларға, кеңестер мен тренингтерге қатысу;

15) республикалық және халықаралық ұйымдармен кардиохирургиялық және интервенциялық кардиология мәселелері бойынша республикалық және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл;

16) ҚЖА-дан сырқаттанушылық пен өлім-жітімді төмендету жөніндегі шаралардың тиімділігін арттыру үшін ведомствоаралық өзара іс-қимыл.

13. Орталық функциясын қамтамасыз ету үшін оның құрамында мыналарды көздеу ұсынылады:

консультациялық-диагностикалық бөлімше (емхана, функциялық диагностика бөлімшесі/кабинеті);

қабылдау бөлімшесі;

операциялық блок;

қарқынды терапия блогы/палатасы;

анестезиология-реанимация бөлімшесі;

сәулелік диагностика бөлімшесі (қызметі) (рентгендиагностика, компьютерлік және магниттік-резонанстық томография, ультрадыбыстық диагностика);

эндоскопиялық бөлімше (кабинет);

қан құю бөлімшесі (кабинеті);

клиникалық-диагостикалық зертхана;

кардиохирургиялық бөлімше (ересектер, балалар);

кардиология бөлімшесі (ересектер, балалар);

қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі (ересектер, балалар);

жүрек ырғағының бұзылуларын хирургиялық емдеу және электрокардиостимуляция бөлімшесі немесе зертханасы;

интервенциялық кардиология бөлімшесі;

қан тамырлық хирургия бөлімшесі;

зарарсыздандыру бөлімшесі.

14. Медициналық ұйымдарда мыналарды анықтау/өткізу шұғыл (тәуліктік, оның ішінде демалыс және/немесе мереке күндері) және жоспарлы тәртіпте органдардың және жүйелердің операцияға дейінгі және кейінгі кезеңдегі функциялық жағдайын бағалау үшін қажетті зертханалық зерттеулер:

электрокардиограммалар мен оның талдауы;

эхокардиографиялар;

гастродуоденоскопиялар;

бронхоскопиялар;

қантамырлық ультрадыбыстық зерттеулер;

ангиокардиографиясымен жүрек қуысын катетерлеу;

микроультрафильтрлеу мен диализ;

альбуминдік диализ (молекулалық адсорбциялайтын рециркуляциялаушы жүйені пайдалана отырып);

экстракорпоралдық мембралық оксигенация;

ауортаішілік контрпульсация;

электрокардиостимуляторды қондыру;

емдеудің рентгенэндоваскулярлық әдістері қамтамасыз етіледі.

15. Медициналық ұйымдарда жоспарлы тәртіпте мыналарды анықтау/өткізуі:

электрокардиограммаларды тәуліктік мониторлеу;

тредмилдің және/немесе велоэргометрдің негізінде эргометриялық зерттеу (стресс-тесттер, спироэргометрия);

электрофизиологиялық зерттеу;

артериялық қысымды тәуліктік мониторлеу;

жүрекішілік зерттеулер кабинеті жағдайында ангиокардиографиямен жүрек қуысын катетерлеу;

компьютерлік және магниттік-резонанстық томография қамтамасыз етіледі.

6. Кардиологиялық бөлімше

16. Кардиологиялық бөлімше республика, облыс, қала халқына (ересектерге немесе балаларға) көп бейінді стационарлық немесе стационарды алмастыратын көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымының құрылымдық бөлімшесі ретінде құрылады.

17. Кардиологиялық орталық мынадай функцияларды жүзеге асырады:

1) мынадай аурулары мен жағдайлары бойынша науқастарға мамандандырылған және/немесе жоғары мамандандырылған көмек көрсету:

туа біткен жүрек ақауы (бұдан әрі – ЖҚА);

жүре пайда болған жүрек ақауы;

МЖИ - миокардтың жіті инфаркті, тұрақсыз стенокардия;

оның ағымы ауырлаған жағдайда немесе диагностика мен емдеудің интервенциялық әдістерін жүргізуге даярлықты талап ететін, сондай-ақ тек стационар жағдайында орындалуы мүмкін диагностикалық рәсімдерді орындауды талап ететін жүректің ишемиялық ауруының (бұдан әрі – ЖИА) созылмалы нысаны;

симптоматикалық артериялық гипертония (бұдан әрі – АГ);

2-3-дәрежелі рефрактерлік артериялық гипертония;

декомпенсация кезеңінде немесе стационар жағдайында диагностикалық рәсімдерді орындауды талап ететін өкпелік гипертензия;

асқыну кезеңіндегі жіті миокардит және созылмалы миокардит;

стационар жағдайында диагностикалық және емдеу рәсімдерін орындауды талап ететін кардиомиопатия;

стационар жағдайында диагностикалық және емдеу рәсімдерін орындауды талап ететін жүрек ырғағының және өткізгіштігінің бұзылуы;

декомпенсация сатысында жүрек функциясының созылмалы жетіспеушілігі;

тән емес этиология перикардиті;

инфекциялық эндокардит;

коронарлық және/немесе жүрек және/немесе церебралдық қантамырлық жетіспеушіліктің тұрақсыз гемодинамикасымен және/немесе күшеюімен жүрек ырғағының және өткізгіштігінің бұзылуы;

жіті жүрек функциясының жетіспеушілігі (кардиогендік шок, жүрек демікпесі, өкпенің ісінуі, қантамырлық коллапс);

асқынған гипертониялық криздер (жүрек жағының асқынулар);

өкпе артериясының тромбоэмболиясы немесе оны алып тастау қажеттілігі;

2) шұғыл тәртіппен және тәуліктің кез келген уақытында (қарқынды терапия блогы бөлімшесінің құрамында (бұдан әрі – ҚТБ) шұғыл іс-шараларды орындау;

3) науқастарда интервенциялық және кардиохирургиялық араласуларды жүргізу үшін айғақтары болған жағдайда, оларды осы стационардың тиісті бөлімшелеріне жіберу, ал олар болмаған жағдайда кардиологиялық және интервенциялық кардиологиялық (рентгенэндоваскулярлық) көмек көрсететін басқа медициналық ұйымның тиісті бөлімшелеріне жіберу;

4) ЖҚА-мен ауыратын науқастарды оңалтудың госпиталдық кезеңін жүзеге асыру;

5) ЖҚА профилактикасы, диагностикасы және емдеу мәселелерінде стационардың басқа бөлімшелерінің дәрігерлеріне консультациялық көмек көрсету;

6) медициналық көмек көрсетудің сапасын арттыру және ҚЖА-нан ауруханалық өлім-жітімді төмендету жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және өткізу;

7) ЖҚА-мен ауыратын науқастарды диагностикалау және медициналық көмек көрсету мәселесі бойынша қызметкерлердің кәсіптік біліктілігін арттыруға қатысу;

8) ЖҚА-мен ауыратын науқастардың профилактикасының, диагностикасының, емдеу мен оңалтудың жаңа тиімді әдістерін жүйелі игеру және практикаға енгізу;

9) ҚЖА профилактикасы бойынша пациенттермен санитариялық-гигиеналық ағарту жұмысын жүргізу.

18. ЖҚА-мен ауыратын науқастарға шұғыл көмек көрсету үшін кардиологиялық бөлімшеде 6 төсектік қарқынды терапияның 1 төсегі есебінен ҚТБ құру ұсынылады.

19. ҚТБ құрылымының бөлімшесі мен медицина және өзге де қызметкерлердің штат саны штат нормативтерін ескере отырып, өткізілген емдеу-диагностикалық жұмыстың көлеміне қарай анықталады. Бөлімшенің және ҚТБ құрамында кезекші зертхана, рентген кабинеті, рентгенэндоваскулярлық диагностика мен емдеу кабинеті қосымша кіруі мүмкін.

20. Кардиология бөлімшесі (ересектер немесе балалар) осы Ережеге 1-қосымшаға сәйкес Кардиология бөлімшесіне (ересектер немесе балалар) арналған жабдықтардың ең төменгі тізбесімен қамтамасыз етіледі.

21. Стационарлық денсаулық сақтау ұйымдарында кардиологиялық бөлімше болмаған жағдайда кардиологиялық төсектер терапиялық бөлімшелердің құрамына ашылуы мүмкін.

7. Интервенциялық кардиологиялық бөлімше

22. Интервенциялық кардиологиялық бөлімше кардиохирургиялық орталықтың немесе кардиологиялық орталықтың (диспансердің) базасында немесе көп бейінді денсаулық сақтау ұйымының құрамында құрылады.

Интервенциялық кардиологиялық бөлімшесі жүрек және қан тамырлар ауруларын диагностикалау және емдеуді рентгенохирургиялық (рентгенэндоваскулярлық) әдістермен теріарқылы коронарлық катетерлеу бойынша қамтамасыз етеді.

23. Интервенциялық кардиологиялық бөлімшенің негізгі функциялары:

1) ЖҚА, оның ішінде ЖКС-пен ауыратын пациенттерге стационарлық және консультациялық-диагностикалық медициналық көмек нысанында жоғары мамандандырылған медициналық көмек көрсету (ЖКС симптомдары пайда болған сәттен бастап коронарлық стент қойғанға дейін кемінде 2 сағатты құрауы тиіс, "есік-баллон" уақыты – электрокардиограммада (бұдан әрі – ЭКГ) ST-Т сегментінің көтермесімен ЖКС кезінде бастапқы теріарқылы коронарлық араласу кезінде кемінде 90 минут);

2) практикаға ЖҚА-мен ауратын науқастарды диагностикалау мен емдеудің қазіргі заманғы әдістерін енгізу;

3) күрделі диагностикалық жағдайлар кезінде консулиумдар өткізу;

4) қайта даярлауға және біліктілікті арттыруға, медицина қызметкерлерін және дәрігерлік кадрларды мамандандырудан өткізу және тақырыптық жетілдіру;

5) интервенциялық кардиология (рентгенэндоваскулярлық хирургия) мәселелері бойынша республикалық және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл болып табылады.

24. Интервенциялық кардиологиялық бөлімшесінде тәуліктік үзіліссіз жұмыс режимімен 250 мың халыққа 1 ангиографиялық қондырғының есебінен ангиографиялық операция бөлімі құрылады.

25. Интервенциялық диагностикалық және емдеу араласуларын орындау кезінде операция жасау бригадасының құрамына 2 интервенциялық кардиолог (немесе интгенэндоваскулярлық хирург) дәрігер, 1 анестезолог-реаниматолог, 1 кардиолог дәрігер, 1 операциялық мейірбике, 1 анестезист мейірбике, 1 рентген зертханашы, 1 санитар кіреді.

26. Интервенциялық кардиологиялық бөлімше осы Ережеге 2-қосымшаға сәйкес Интервенциялық кардиологиялық бөлімшесі жабдықтарының ең төменгі тізбесімен қамтамасыз етіледі.

8. Стационарлық медициналық ұйымдардың кардиохирургиялық бөлімше

27. Стационарлық медициналық ұйымдардың кардиохирургиялық бөлімше жүре пайда болған жүрек-қантамырлық жүйе патологиясымен ауыратын пациенттерге (ересектер және балалар) және жасына қарамастан ТЖА-мен ауыратын пациенттерге интервенциялық араласуларды қоса алғанда, консультациялық-диагностикалық, мамандандырылған және жоғары мамандандырылған кардиохирургиялық көмек көрсету үшін кардиохирургиялық немесе кардиологиялық орталықтың немесе көп бейінді денсаулық сақтау ұйымының құрамында құрылымдық бөлімше ретінде құрылады.

28. Кардиохирургиялық бөлімшенің негізгі функциялары:

1) ЖҚА-мен ауыратын науқастарға, оның ішінде жаңа туған нәрестелерге сапалы емдеу-диагностикалық, кардиохирургиялық көмек көрсету;

2) практикаға ЖҚА-мен ауыратын науқастарды диагностикалау мен емдеудің қазіргі заманғы әдістерін енгізу;

3) күрделі диагностикалық жағдайлар кезінде консилиумдар өткізу;

4) негізгі аурулары кезінде мінез-құлықтық қауіп факторларының профилактикасын қамти отырып, саламатты өмір салтын қалыптастыру бойынша іс-шараларды жүзеге асыру;

5) медицина қызметкерлері мен дәрігерлік кадрларды қайта даярлауға және біліктілігін арттыруға және тақырыптық жетілдіруге қатысу;

6) кардиохирургияның, оның ішінде қазіргі заманғы неонаталдық кардиохирургияның өзекті мәселелері саласында ғылыми зерттеулер жүргізу, профилактиканың, диагностиканың, емдеу мен оңалтудың жаңа тиімді әдістерін жүйелі игеру және практикаға енгізу;

7) шақырту бойынша шығу және ауыр ТЖА-мен ауыратын жаңа туған нәрестелерге медициналық көмек көрсету үшін құрамында кардиолог немесе кардиохирург, кардиореаниматолог дәрігері бар мамандандырылған балалар кардиохирургиясы бригадасын ұйымдастыру;

8) кардиохирургия мәселелері бойынша республикалық және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл.

29. Кардиохирургиялық бөлімше (ересектер, балалар) бөлімшедегі 12 төсекке және реанимация және қарқынды терапия бөлімшесінде 4 төсекке 1 операциялық бөлім есебінен құрылады.

30. Кардиохирургиялық бөлімшенің жанынан жылына 400 пациентке 1 операциялық бөлім есебінен операциялық бөлім құрылады.

31. Кардиохирургиялық бөлімше (ересектер, балалар) осы Ережеге 3-қосымшаға сәйкес жабдықтардың ең төменгі тізбесімен қамтамасыз етіледі.

32. ТПЖ кезінде операциялық араласулардың күрделілігін бағалау үшін осы Ережеге 4-қосымшаға сәйкес Туа біткен жүрек ақауы кезінде жүргізілген операциялық араласулардың күрделілігін бағалау үшін Аристотельдің базалық шкаласы пайдаланылады. Балалар кардиологиялық бөлімшесі жұмысының сапасын объективтеу үшін теңдік бойынша есептелетін тиімділік ретіндегі мынадай өлшем пайдаланылады: (Күрделілік - базалық шкаланың баллы) х (Өмір сүрушілік)/100 = (Операциялардың тиімділігі).

9. Қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі

33. Қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі (ересектер, балалар) кардиохирургиялық орталықтың (диспансердің) құрылымдық бөлімшесі ретінде және республиканың, облыстың, қаланың деңгейінде көп бағдарлы ауруханалардың құрамында құрылады.

34. Қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі мынадай мынадай ауруларымен және жағдайлармен науқастарға сапалы оңалту көмегін көрсетуді жүзеге асырады:

жүректің ишемиялық ауруымен ауыратын науқастарды аортокоронарлық шунттаудан кейінгі жағдай;

коронарлық тамырларды стенттеу мен ангиопластикадан кейінгі жағдай;

жүректің созылмалы ревматикалық ауруларымен ауыратын науқастардың жүрек қақпақшаларын протездеуден кейінгі жағдай;

жүрек камераларының аномалиялары, ақауларын түзегеннен кейінгі жағдай;

кардиовертер - дефибриляторды импланттаудан кейінгі жағдай;

электрокардиостимуляторды импланттаудан кейінгі жағдай;

радиожиілік аблациядан кейінгі жағдай;

хирургиялық емдеусіз бастан өткерген жіті коронарлық синдромнан кейін;

І-ІІ сатыдағы жүрек функциясының жетіспеушілігі бар 3-дәрежелі артериялық гипертония;

жасөпірімдердің қатерлі артериялық гипертониясы;

І-ІІ сатыдағы жүрек функциясының жетіспеушілігі бар созылмалы өкпелік жүрек;

бастапқы өкпелік гипертония;

бастан өткерген жіті миокардиттен немесе созылмалы миокардиттің асқынунан кейін;

ІІ-ІІІ сатыдағы жүрек функциясының жетіспеушілігі бар кардиомиопатия;

бастан өткерген перикардиттен кейін (тән емес этиология);

инфекциялық эндокардиттен кейін;

жүрек ырғағының және өткізгіштігінің күрделі бұзылуларын консервациялық немесе өзге емдеуден кейін.

35. Қалпына келтіре емдеу және оңалту бөлімшесі сонымен қатар келесі қызметтерді көрсетуді қамтамасыз етеді:

ЖҚА-мен ауыратын науқастарға денсаулық сақтау саласындағы арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету;

стационардың басқа бөлімшелерінің дәрігерлеріне ҚЖА профилактикалау, диагностикалау мен емдеу мәселелерінде консультациялық көмек көрсету;

ЖҚА-мен ауыратын науқастарды оңалтудың жаңа тиімді әдістерін жүйелі игеру мен практикаға енгізу;

кардиохирургия мәселелері бойынша республикалық және халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл.

10. Кардиологиялық кабинет

36. Кардиологиялық кабинет (бұдан әрі - Кабинет) халыққа амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін ұйымның және стационарлық көмек көрсететін ұйымның қүрылымында - көп бағдарлы ауруханаларда, кардиохирургиялық орталықтарда, кардиологиялық орталықтарда (диспансерлерде) құрылады.

37. Кабинеттің негізгі функциясы:

1) ЖҚА-мен ауыратын пациенттерге және жоғары жүрек-қантамырлық қауіпі бар тұлғаларға амбулаториялық-емханалық көмек көрсету;

2) кейіннен сауықтыра отырып және денсаулықты қалпына келтіруге және нығайтуға бағытталған медициналық, әлеуметтік, дене шынықтыру-сауықтыру іс-шараларын өткізе отырып, ЖҚА-мен ауыратын науқастарды диспансерлік есепке алуды және динамикалық бақылауды қамтамасыз ету;

3) артериялық гипертонияны, жүректің ишемиялық ауруларын және олардың даму қаупі факторларын ерте анықтау жэне болдырмау үшін тіркелген ересектердің арасында скринингтік тексеріп-қарауларды ұйымдастыру және өткізу;

4) ЖҚА-мен ауыратын науқастарға госпиталға дейінгі кезеңде уақтылы тромболитикалық терапия жүргізу;

5) ЖКС-мен ауыратын пациенттерді уәкілетті орган белгілеген тәртіпте бекітілген ЖКС-мен ауыратын пациенттерді тексеру алгоритміне сәйкес емдеу;

6) қайтыс болу диагнозы мен өлімнің нақты себептеріне сәйкес ЖҚА-нан қайтыс болу туралы куәлікті беру дұрыстығын қамтамасыз ету;

7) уәкілетті орган белгілеген тәртіпте бекітілген алгоритмге сәйкес ҚЖА-ның қауіп факторлары бар адамдарды уақытылы анықтау үшін амбулаториялық-емханалық ұйымның дәрігерге дейінгі кабинетінің жұмысын ұйымдастыру және қамтамасыз ету;

8) КЖА-мен ауыратын санаторийлік-курорттық емдеуге іріктеу және жіберу;

9) мүдделі бейінді мамандармен және денсаулық сақтау ұйымдарымен ЖҚА-мен ауыратын науқастарды емдеудегі байланыс пен сабақтастықты қамтамасыз ету;

10) ҚЖА-дан сырқаттанушылық пен өлім-жітімді төмендетуге бағытталған мемлекеттік және өңірлік нысаналы бағдарламаларды іске асыруға қатысу;

11) тіркелген халықтың денсаулығын нығайту жөніндегі іс-шараларды кейіннен әзірлей отырып, қызмет көрсету ауданында ҚЖА-дан сырқаттанушылықтың, мүгедектіктің және өлім-жітімнің (госпиталға дейінгі және госпиталдық) негізгі медициналық-статистикалық көрсеткіштерінің мониторингі мен талдауы;

12) ҚЖА-мен ауыратын науқастар үшін мектептің жұмысын ұйымдастыру (артериялық гипертониямен, жүректің ишемиялық ауруымен, жүрек функциясының жетіспеушілігімен, кенеттен жүректен қайтыс болудың жоғары қаупімен);

13) ҚЖА-мен ауыратын науқастарды кардиологиялық, кардиохирургиялық бөлімшеде стационарлық емдеуге консультацияға және/немесе стационарлық емдеуге іріктеу және жіберу;

14) медициналық айғақтар бойынша тәуліктік медициналық бақылауды қажет ететін пациенттерге стационарды алмастыратын және оңалту көмегін ұйымдастыру және көрсету;

15) амбулаториялық кезеңде ҚЖА-мен ауыратын пациенттерді қамтамасыз ету мақсатында дәрілік заттарға және медициналық мақсаттағы бұйымдарға өтініштер әзірлеуге қатысу;

16) еңбекке уақытша жарамсыздық сараптамасын жүзеге асыру;

17) практикаға ҚЖА-мен ауыратын науқастарды диагностикалау мен емдеудің қазіргі заманғы әдістерін енгізу;

18) саламатты өмір салтын қалыптастыру орталықтарымен, қоғамдық бірлестіктермен ҚЖА профилактикасы, саламатты өмір алтын қалыптастыру және ұтымды тамақтану мәселелері бойынша халықты санитариялық- гигиеналық ағарту жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру;

19) учаскелік дәрігерлердің, жалпы практика дәрігерлерінің, профилактикалық, элементтік-психологиялық көмек кабинеттерінің қызметкерлерін практикалық кардиология мәселесі бойынша біліктілігін арттыру жөніндегі іс-шараларға қатысу болып табылады.

38. Кабинеттің жұмысы кардиолог дәрігерге жүктеледі. Кардиолог дәрігер болмаған кезде кардиологиялық қызметтің міндеттері кардиология бойынша мамандандыруы бар терапевт дәрігерге немесе жалпы практика дәрігеріне жүктеледі.

39. Халыққа амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін, денсаулық сақтау ұйымы құрылымында кардиологиялық кабинет осы Ережеге 5-қосымшаға сәйкес Халыққа амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін, денсаулық сақтау ұйымы құрылымында кардиологиялық кабинет жабдықтардың ең төменгі тізбесімен қамтамасыз етіледі.

40. Ауылдық өңірлердің ЖҚА-мен ауыратын науқастарына медициналық көмек көрсетуді жақсарту үшін аудандық емханалардың біреуінің базасында 100 мыңға шаққанда бекітілген халыққа 1 кабинет есебінен ауданаралық амбулаториялық кардиологиялық кабинет құрылады.

41. Кабинет мынадай аурулары бар ҚЖА-мен ауыратын науқастарды диспансерлік бақылауды, емдеу мен оңалтуды қамтамасыз етеді:

1) бастан өткерген миокард инфарктінен және тұрақсыз стенокарлиядан кейін бастапқы 12 айда;

2) 2,3-дәрежелі артериялық гипертензия, терапияға рефракторлық;

3) ҚЖА хирургиялық және интервенциялық емдеуден кейін бастапқы 12 айда;

4) жүрек ырғағының жасанды жүргізушісін (бұдан әрі - ЭКС) және/немесе кардиовертер-дифеблиаторды (бұдан әрі - ЖКДФ) импланттаудан кейін (тұрақты);

5) бар жүрек жэне ірі қан тамырларының ақауы (тұрақты);

6) инфекциялық эндокардитке байланысты стационардан шығарғаннан кейін бастапқы 12 айда;

7) бастапқы өкпелік гипертензиямен (тұрақты);

8) созылматы аорта аневрезимімен;

9) өкпелік артерияның тромбоэмболиясынан кейін бастапқы 12 айда;

10) П-Щ-ІУ функциялық кластағы созылмалы жүрек функциясының жетіспеушілігімен (бұдан әрі - СЖЖ);

11) ресинхрондаушы құрылғыны импланттаудан кейін;

12) -ІІІ-ІУ функциялық класымен стенокардия;

13) жүрек ырғағы мен өткізгіштігінің бұзылуымен.

42. Кабинет ЖКС-мен ауыратын науқастарды диспансерлеуді қамтамасыз етеді. ЖКС бастан өткерген науқастар тұрғылықты жері бойынша кемінде 1 жылға кардиологтың диспансерлік есебіне алынады. Науқас тәуліктік стационардан шығарылғаннан кейін күндізгі стационар жағдайында оңалтудың амбулаториялық кезеңін өтуі тиіс. Күндізгі стационардан шығарылғаннан кейін науқас диспансерлік есебіне диспансерлік есепке тұрады.

43. Белсенді диспансерлік бақылаудың еселігі жэне пациентті зерттеп-қараудың көлемі:

1 қаралу - күндізгі стационардан шығарғаннан кейін. Жағдайын бағалау, артериялық қысымын (бұдан әрі - АҚ), өлшеу, электрокардиография (бұдан әрі -ЭКГ). Қайталанған коронарлық жағдай қаупін бағалау. Қайталанған коронарлық жағдай қаупін бағалау. Жоспарлы коронароангиографияны, жүректің ишемиялық ауруын (бұдан әрі - ЖИА) емдеудің интервенциялық және кардиохирургиялық әдістерін жүргізу қажеттілігін бағалау;

2 қаралу - ЖКС-нан кейін 2 айдан соң. Науқастың жағдайын бағалау, АД өлшеу, қажет болған жағдайда терапияны түзету. Қайталанған коронарлық жағдай қаупін бағалау;

3 қаралу - ЖКС-нан кейін 3 айдан соң. Науқастың жағдайын бағалау, АД, ЭКГ өлшеу, қанның биохимиялық талдауы (липидтік бейін, глюкоза, бауыр сынамалары (бұдан әрі - АЛТ, АСТ), жалпы билирубин, креатинин, калий (бұдан әрі - К+)). Қайталанған коронарлық жағдай қаупін бағалау. Қажет болған жағдайда терапияны түзету;

4 қаралу - ЖКС-нан кейін 6 айдан соң. Жағдайды, АҚ, ЭКГ, ЭХОкардиографияны (бүдан эрі - ЭХОКГ) бағалау, ЭХГ-ні холтеровтік мониторлау (бұдан әрі - ХМЭКГ), артериялық қысымды тәуліктік мониторлеу (бұдан әрі -АҚТМ), стресс-тест, қанның биохимиялық талдауы (липидтік бейін, глюкоза, АЛТ, АСТ, жалпы билирубин, креатинин, К+). Қажет болған жағдайда герапияны түзету. Қайталанған коронарлық жағдай қаупін бағалау. Жоспарлы коронароангиографияны, ЖИА-ны емдеудің интервенциялық және кардиохирургиялық әдістерін жүргізу қажеттілігін бағалау;

5 қаралу - ЖКС-нан кейін 12 айдан соң. Жағдайды, АД, ЭКГ, ЭХОКГ, ХМ ЭКГ, СМАД бағалау, стресс-тест, қанның биохимиялық талдауы (липидтік бейін, глюкоза, АЛТ, АСТ, жалпы билирубин, креатинин, К+). Қажет болған жағдайда терапияны түзету. Қайталанған коронарлық жағдай қаупін бағалау.

Жоспарлы коронароангиографияны, ЖИА-ны емдеудің интервенциялық және кардиохирургиялық әдістерін жүргізу қажеттілігін бағалау.

ЖКС асқынулары дамыған жағдайда (жүрек функциясының созылмалы жетіспеушілігі, жүрек ырғағының және өткізгіштігінің бұзылуы) пациент кардиологтың диспансерлік есебінде тұрақты қалады.

Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережеге 1-қосымша

Кардиология бөлімшесіне (ересектер немесе балалар) арналған жабдықтардың ең төменгі тізбесі

№Жабдықтар атауыСаны (дана/жинақ)
1Функционалдық төсекбөлімшенің төсек көлемінің 50 %
2Электрокардиограф2
3Дефибриллятор1
4Жүрек және қан тамырларды ультрадыбыстық зерделеуге арналған портативті жабдық1
5Әр төсекке оттегін орталықтандырып жеткізу1
6Бөлмедегі төсектен мейірбикенің орнына дейін жедел құлақтандыру жүйесі (дабыл)1
7Ток көздері блогі: әр төсек жанында жерлендірілген 2 ток көзден кем емес және әр бөлмеде 4 ток көзден кем болмау керектөсектер және бөлмелер саны бойынша
8Дәрілік заттарды автоматты мөлшерлегіш (инелі)1 төсекке 1 мөлшерлегіш
9Инфузоматтар1 төсекке 1 құрал
10Қан қысымын өлшеу үшін тонометрлер3
11Глюкометр1
12Небулайзер1
13ЭКГ тәуліктендірілген монитор3
14ҚҚ тәуліктік мониторы3
15Стресс-жүйе (велоэргометр немесе тредмил)1
16Медициналық таразы және бой өлшеуіш1
17Бөлімде жан сақтау бойынша іс-шараларды жүргізу үшін қозғалмалы жинақ1
жедел терапиясы блогіне (бұдан әрі - ЖТБ)
18Функционалдық төсектөсек саны бойынша
19Төсекжараларға қарсы матрастар3 төсекке 1
20Төсек жанындағы кардиомонитортөсек саны бойынша
21Портативті электрокардиограф6 төсекке 1
22Электрокардиоширатқыш6 төсекке 1
23Жүрек және қан тамырларды ультрадыбыстық зерделеуге арналған портативті жабдық9 төсекке 1
24Қосалқы қан айналым жабдығы (ішкі аорталық балонды контрпульсатор)9 төсекке 1
25Әр төсекке оттегін орталықтандырып жеткізутөсек саны бойынша
26Бактериалды фильтрлі хирургиялық электросорғыш3 төсекке 1
27Бірмезгілдендіру функциясы бар бифазды дефибриллятор3 төсекке 1
28Өкпені жасанды оттектендіру аппараты6 төсекке 1
29Тасымалдау үшін портативті тыныс алу аппаратыЖТБ- ға 1
30Кеңірдектің интубациясына арналған жиынтықЖТБ-ға 2
31Магистральды қантамырларды катетерлеуге арналған бір реттік жиынтық100 жиынтық
32Дәрілік заттарды автоматты мөлшерлегіш (инелі)1 төсекке 2
33Инфузомат1 төсекке 1
34Қан қысымын өлшеу үшін төсек жанындағы тонометртөсектер саны бойынша
35Басқа бөлімшелерде жансақтау шараларын жүргізуге арналған мобильді жиынтықЖТБ-ға 1
36Қозғалмалы рентген аппаратыЖТБ-ға 1
37ГлюкометрЖТБ-ға 1
38Кіші хирургиялық араласулар жүргізу үшін құралдар жиынтығыЖТБ-ға 1
39Әр төсектің жанында жерлендірілген ток көздер блогі (ток көздері 8-ден кем емес), оның ішінде энергияны көп пайдаланатын (рентген аппараттары) құралдар үшінтөсектер саны бойынша
Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережеге 2-қосымша

Интервенциялық кардиологиялық бөлімшесі жабдықтарының ең төменгі тізбесі

№Жабдықтар атауыСаны (дана/жинақ)
1Ангиограф2
2Электрофизиологиялық станциясы (бұдан әрі - ЭФ-станция)1
3ЭФ-станциялы электрокардиоширатқыш1
4ЭФ-станциялы радиочастоттық деструктор1
5Импульстың таралу картасын құруға арналған карталау жүйесі1
6Суық аблация жүргізуге арналған ирригациялық сорғыш1
7Электрокоагулятор1
8Қозғалмалы операциялық шам1
9Өңеш арқылы электрокардиоширатуды жүргізуге арналған аппарат1
10Функционалдық төсектөсек саны бойынша
11Төсек жанындағы кардиомонитортөсек саны бойынша
12Электрокардиограф2
13Тасымалданбалы электрокардиограф6 төсекке 1
14Гемодинамиканың негізгі көрсеткіштерін зерттеу аппараты6 төсекке 1 жиынтықтан кем емес
15Жүрек және қан тамырларды ультрадыбыстық зерделеуге арналған портативті жабдық1
16Электрокардиоширатқыш3 төсекке 1 кем емес
17Қосалқы қанайналым жабдығы (ішкі аорталық балонды контрпульсатор)2
18Әр төсекке оттегін орталықтандырып жеткізутөсектер саны бойынша
19Бактериалды фильтрлі хирургиялық электросорғыш2
20Бірмезгілдендіру функциясы бар бифазды дефибриллятор3
21Өкпені жасанды оттектендіру аппараты2
22Кенеттен тыныс алуды жүргізу аппараты1
23Тасымалдау үшін портативті тыныс алу аппараты1
24Кеңірдектің интубациясына арналған жиынтық2
25Магистральды қантамырларды катетерлеуге арналған бір реттік қолданбалы жиынтық100 жиынтық
26Дәрілік заттарды автоматты мөлшерлегіш (инелі)1 төсекке 2
27Инфузомат1 төсекке 1
29Басқа бөлімшелерде жансақтау шараларын жүргізуге арналған мобильді жиынтық1
30Қозғалмалы рентген аппараты1
31Глюкометр1
32Кіші хирургиялық араласуларға арналған құралдар жиынтығы1
33Әр төсектің жанында жерлендірілген ток көздер блогі (ток көздері 8-ден кем емес), оның ішінде энергияны көп пайдаланатын (рентген аппараттары) құралдар үшінТөсектер саны бойынша
34Жедел медициналық жәрдем машиналары бригадаларымен байланыс аппараттары1

Ескерту:

Рентгенхирургиялық лабораториясы бар интервенциялық кардиология бөлімшесі жабдықтарының ең төменгі тізбесі 20 төсекке шаққанда.

Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережеге 3-қосымша

Кардиохирургиялық бөлімшесіне (ересектер, балалар) арналған жабдықтардың ең төменгі тізбесі

№Жабдықтар атауыСаны (дана/жинақ)
1Функционалдық төсек20
2Нәрестелерге арналған жылытылмалы жансақтау үстелі3
3Нәрестелерге арналған кювез3
4Нәрестелердің фототерапиясын жүргізуге арналған шам1
5Ерте жастағы балаларға арналған қорғау торы бар төсек7
6Оттегін орталықтандырып жеткізутөсек саны бойынша
7Бөлмелерді зарарсыздандыруға арналған стационарлы немесе қозғалмалы құрал2
8Штатив (инфузиялық)20
9Бірмезгілдендіру функциясы бар бифазды дефибриллятор2
1012 каналды электрокардиограф2
11Балаларды тамақтандыруға арналған бөтелкелерді портативті зарарсыздандырғыш1
12Электрокардиоширатқыш2
13Жүрек және қан тамырларды ультрадыбыстық зерделеуге арналған портативті жабдық1
145 каналды электркардиографы бар кардиомонитор3
15Портативті пульсоксиметр2
16Еден таразы (ересектер, балалар)1
17Балаларға арналған электронды таразы1
18Ультрадыбыстық ингаляторлар (небулайзер)6
19Перфузортөсекке 1
20Инфузомат5
21Басқа бөлімшелерде жансақтау шараларын жүргізуге арналған мобильді жиынтық1
22Жедел және кіші хирургиялық араласуларға арналған құралдар жинағы1 жиынтық
232-сүретке арналған негатоскоп2
24Интубациялық түтіктер жиынтығы1
Операциялық бөлімшесіне арналған
25Функционалды операциялық үстел2
26Операциялық бөлмеде ауаның ламинарлы ағысын жасауға арналған жабдық1
27Ауа кондиционері1
28Операциялық мейірбикенің дөңгелектердегі жұмыс үстелі2
29Операциялық шам (стационарлық, көлеңкесіз)2
30Жүрек - қантамырлар хирургиясына арналған жиынтық (2 аралас операциялық бөлмелерге)3
31Коронарлы хирургияға арналған құралдар жиынтығы2
32Маңдай шамы2
33Стернотомикалық ара (2 аралас операциялық бөлмелерге)3
34Осциляцилы стернотомикалық ара1
35Ауаны сәулелендіргіш - рециркулятор (ультракүлгін)1
36Кадиохирургиялық оперблокқа арналған дефибриллятор - монитор1
37Эхокардиография жасауға арналған аппарат1
38Өңеш аралық деректор1
39Балаларға арналған өңеш аралық деректор1
40Өңеш аралық нәрестелік деректор1
41Льдогенератор1
42Термостат1
43Хирургиялық электрокоагулятор2
44Қышқыл - негіздік тепе-теңдік анализаторы1
45Аспиратор (сорғыш) хирургиялық4
46Операциялық монитор1+1
470,5 кг салмақтан басталатын науқастарға арналған мониторингі бар наркозды - тыныс алу аппараты1
48Уақытша сыртқы электрокардиоширатқыш2
49Операциялық мониторларға арналған деректорлар12
50Операциялық мониторларға арналған балалар деректорлары12
51Перфузор (мөлшерлегіш ине)6
52Қысымда қоспаларды енгізуге арналған қондырғы3
53Анестезиологиялық үстел2
54Шунттарда қан ағысы сапасының транзиторлы уақытын интрооперациялық бағалауға арналған аппарат1 (сұрау бойынша)
Жасанды қан айналымды жүргізуге арналған
55Жасанды қан айналым аппараты1
56Газды араластырғыш1
57Циркуляцияның екі контуры бар термореттегіш қондырғысы1
58Аутогемотрансфузияға арналған аппарат (гемосепаратор)сұрау бойынша
59Қанның ұюы белсенділігі уақытын өлшеуге арналған портативті аппарат1
60Экстракорпоральді мембраналық оттектендіруге арналған аппаратсұрау бойынша
61Мейірбике үстелі1
62Бронхоскопсұрау бойынша

Ескерту:

Кардиохирургиялық бөлішесі жабдықтарының ең төменгі тізбесі 20 төсекке шаққанда.

Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережеге 4-қосымша

Туа біткен жүрек ақауы кезінде жүргізілген операциялық араласулардың күрделілігін бағалау үшін Аристотельдің негізгі шкаласы

Аристотельдің негізгі шкаласы бойынша баллдардың мәні

Аристотельдің негізгі шкаласының баллдарыӨлім-жітімАсқынулар қаупі, қарқынды терапия бөлімшесінде болу ұзақтығыКүрделілік
1<1%0 - 24 сағатҚарапайым
21-5%1 – 3 күнКәдімгі
35-10%4 – 7 күнОрташа
410-20%1 - 2 аптаМаңызды
5>20%2 аптадан>Жоғары

Аристотельдің негізгі шкаласындағы күрделіліктің 4 деңгейі ажыратылады:

Күрделелік деңгейіБаллдардың саны
11.5 - 5.9
26.0 - 7.9
38.0 - 9.9
410.0 - 15.0

Аристотельдің негізгі шкаласы

Емшара, операцияБаллдар саны (негізгі шкала)Күрделілік деңгейіӨлім-жітімАсқынулар қаупіКүрделілік
Ашық сопақша терезені жабу3.011.01.01.0
Жүрекше қалқасының ақауын тігу3.011.01.01.0
Жүрекшеаралық қалқаның ақауын жамау3.011.01.01.0
Жамаудың көмегімен бірыңғай жүрекшенің септациясы3.811.01.01.8
Жүрекше қалқасының ақауын жасау/кеңейту4.011.02.01.0
Жүрекше қалқасының ақауын ішінара жамау3.011.01.01.0
Жүрекше қалқасының ақауын фенестрлеу5.012.02.01.0
Қарыншааралық қалқаның ақауын тігу6.022.02.02.0
Қарыншааралық қалқаның ақауын жамау6.022.02.02.0
Қарыншааралық қалқаның көптеген ақауларына жамау салу9.033.02.53.5
Қарыншааралық қалқаның ақауын жасау/кеңейту9.033.03.03.0
Қарыншааралық қалқаның ақауын фенестрлеу7.523.02.02.5
Атриовентрикулярлық септальды ақау нысанын жамау салу9.033.03.03.0
Атриовентрикулярлық септальды ақауына жамау салу5.011.51.52.0
Жартылай атриовентрикуляр септальды ақауына жамау салу4.011.01.02.0
Қолқа мен өкпені жамау6.022.02.02.0
Аортаның жоғары көтерілетін бөлігінен өкпелік ығысуын ішінара түзету (гемитрункус)9.033.03.03.0
Жалпы артериялық діңді түзету11.044.03.04.0
Жалпы артериялық дің қақпақшасының вальвулопластикасы7.022.02.03.0
Жалпы артериялық дің қақпақшасын протездеу6.022.02.02.0
Өкпе көк тамырларының аномалиялық дренажын түзету9.033.03.03.0
Өкпе көк тамырларының аномалиялық дренажын ішінара түзету5.012.01.02.0
"Ятагана" синдромы кезінде өкпе көк тамырларының аномалиялық дренажын ішінара түзету8.033.02.03.0
Көк тамырлардың стенозын түзету8.033.02.03.0
Үшжүрекше жүректі түзету6.822.02.02.8
Өкпе көктамырларының стеноздарын түзету12.044.04.04.0
Жүрекше ішіндегі тоннелді жасау (Сеннинг және Мастарда операцияларынан басқа)7.822.82.03.0
Қуыс венаның аномалиялық түсуін түзету7.022.02.03.0
Фалло төрттігін вентрикулотомиясыз радикалдық түзету8.033.02.03.0
Оң қарыншаның шығару бөлігін трансаннулярлық жамаусыз Фалло төрттігін вентрикулотомиясыз радикалды түзету7.522.52.03.0
Фалло төрттігін вентрикулотомиясыз радикалды қалыпқа келтіру8.033.02.03.0
Кондуитті пайдалана отырып, Фалло төрттігін радикалды түзету (оң қарынша/өкпелік артерия)8.033.02.03.0
Фалло төрттігін антивентрикулярлық септалдық ақауымен радикалды түзету11.044.03.04.0
Өкпе артериясының қапақшасынсыз Фалло төрттігін радикалды түзету9.333.03.03.3
Қарыншааралық қалқанша ақауларымен өкпелік артерия атрезиясын түзету (өкпелік артерия атрезиясымен Фалло төрттігін қоса алғанда)9.033.03.03.0
Қарыншааралық қалқанша ақауларымен және үлкен аортоөкпелік коллатералдармен (псевдотрункус) үйлескен өкпелік артерия атрезиясын түзету11.044.03.04.0
Үлкен қолқаөкпелік коллатералды бірегейлендіру11.044.03.04.0
Үлкен қолқаөкпе коллатералды таңу7.022.02.03.0
Ұшжармалы қақпақша жармасы7.022.02.03.0
Ұшжармалы қақпақшаны протездеу7.522.52.03.0
Жүректің жалғыз қарыншасын түзету кезінде ұшжармалы қақпақшаны тігу9.034.03.02.0
Ұшжармалы қақпақшаны алмастырусыз резекциялау7.023.03.01.0
Оң қарыншаның шығаратын бөлімін реконструкциялау6.522.02.02.5
"Біржарым" типті бойынша қарыншаларын түзету9.033.03.03.0
Өкпе артериясының діңін жамау6.022.02.02.0
Өкпе артериясының орталық тармақтарын жамау7.822.82.03.0
Өкпе артериясының перифериялық тармақтарын жамау7.822.82.03.0
Оң қарыншадан қосақталып шыққан магистралдық тамырларды түзету7.022.02.03.0
Кондуитті қайта ауыстыру8.033.02.03.0
Өкпе артериясы қақпақшасының ашық вальвулопластикасы5.611.81.82.0
Өкпе артериясы қақпақшасын протездеу6.522.02.02.5
Оң қарынша/өкпе артериясы кондуитін қалыптастыру7.522.52.03.0
Сол қарынша/өкпе артериясы кондуитін қалыптастыру8.033.02.03.0
Қолқа қақпақшасының ашық вальвулопластикасы8.033.02.03.0
Қолқа қақпақшасын механикалық протезбен протездеу7.022.02.03.0
Қолқа қақпақшасын биологиялық протезбен протездеу7.022.02.03.0
Қолқа қақпақшасын гомографтпен протездеу8.533.02.03.5
Қолқа түбірін қақпақша сақтаушы реконструкциясы8.033.02.03.5
Протездің көмегімен қолқа түбірін протездеу8.833.32.03.5
Қолқа тамырын гомографтпен протездеу9.533.52.04.0
Росса операциясы10.344.02.34.0
Конно операциясы11.044.03.04.0
Россо-Конно емшарасы12.544.53.05.0
Қақпаша асты қолқа стенозын түзету6.322.01.82.5
Қақпаша үсті қолқа стенозын түзету7.522.52.03.0
Вальсальва синусының аневризмасын түзету7.522.52.03.0
Сол жақ қолқа қарыншасының тоннелін түзету8.333.02.33.0
Митраль кақпақшасын жамау8.033.02.03.0
Митраль кақпақшасының стенозын қақпақша үстілік түзету8.033.02.03.0
Митраль кақпақшасын протездеу7.522.52.03.0
Норвуд операциясы14.545.04.55.0
Жүректің сол жақ бөлімдерінің гипоплазиясы синдромы кезінде қос қарыншалық түзету15.045.05.05.0
Жүректі трансплантаттау9.333.03.33.0
"Жүрек-өкпе" органокешенін трансплантаттау13.344.05.04.3
Батиста операциясы (сол қарыншаның жартылай вентрикулостомиясы)12.044.04.04.0
Перикардты дренаждау3.011.01.01.0
Перикардэктомия6.022.02.02.0
Жүрекшеөкпе анастомозы модификациясындағы Фонтен операциясы9.033.03.03.0
Жүрекшеқарынша анастомозы модификациясындағы Фонтен операциясы9.033.03.03.0
фенестрленген латеральды тоннельдің модификациядағы Фонтен операциясы: тотальдық кавапульмональдық анастомоз9.033.03.03.0
Фонтен операциясы: тотальдық кавапульмональдық анастомоз фенестрсіз латеральды тоннелдің модификациясында9.033.03.03.0
Фонтен операциясы: тотальдық кавапульмональдық анастомозы фенестрсіз экстракардиалдық кондуит модификациясында9.033.03.03.0
Фонтен операциясы: тотальдық кавапульмональдық анастомозы фенестрсіз экстракардиалдық кондуит модификациясында9.033.03.03.0
Магистралдық тамырлардың түзетілген транспозициясында радикалдық түзету (екі рет қосу)13.845.03.85.0
Магистралдық тамырлардың түзетілген транспозициясын түзеу (Растрелли операциямен үйлескен жүрекше деңгейінде қосу)11.044.03.04.0
Магистралдық тамырлардың түзетілген транспозициясы кезіндегі қарыншааралық қалқаншаның ақауын жамау9.033.03.03.0
Магистралдық тамырлардың түзетілген транспозициясы кезіндегі қарыншамен өкпе тамыры арасында кондуитті қалыптастыра отырып, үйлескен қарыншааралық қалқанша ақауын жамау11.044.03.04.0
Магистралдық тамырлардың түзетілген транспозициясы кезіндегі артериалдық қосу операциясы10.043.53.03.5
қарыншааралық қалқаншаның ақауын жамай отырып, магистралдық тамырлардың түзетілген транспозициясы кезіндегі артериалдық қосу операциясы11.044.03.04.0
Сеннинг операциясы8.533.02.53.0
Мастарда операциясы9.033.03.03.0
Растелли операциясы10.043.03.04.0
Оң жақ қарыншадан қос магистралдық тамырларының ығысуы кезінде қарыншаішілік тоннельді қалыптастыру10.343.33.04.0
REV (reparation a l'etage ventriculaire) емшарасы11.044.03.04.0
Сол жақ қарыншадан қос магистралдық тамырларының ығысуын түзету11.044.03.04.0
Өкпе тамырынан коронарлық тамырлардың аномалиялық ығысуын түзету10.043.03.04.0
Коронарлық артерияның фистуласын лигатуралау4.011.02.01.0
Қолқа коронарлық шунттау7.522.52.03.0
Қолқа коарктациясын "ұшын ұшына" анастомозымен резекциялау6.022.02.02.0
Ұзына бойы қолқа коарктациясын "ұшын ұшына" анастомозымен резекциялау8.033.02.03.0
Бұғанаастылық артерияны жамаумен жамау арқылы қолқа коарктациясын резекциялау6.022.02.02.0
Қолқа коарктациясы кезіндегі истможамау6.022.02.02.0
Қолқаны тамыр протезімен протездей отырып, коарктацияны резекциялау7.822.82.03.0
Қолқа доғасын реконструкциялау7.022.02.03.0
Қолқа доғасының үзілісін түзету10.843.83.04.0
Ашық артериялық ағысты лигатуралау3.011.01.01.0
Тамырлық сақинаны резекциялау6.022.02.02.0
Өкпелік артериясының тамырлық сақинасын резекциялау9.033.03.03.0
Қолқа аневризмасын түзету8.833.02.83.0
Қолқаның қабаттасқан аневризмінде қолқаның шығу бөлімін түзету11.044.03.04.0
Өкпе биопсиясы5.011.52.01.5
Өкпені трансплантаттау12.044.04.04.0
Төс бұлшықеттерінің жарақаттарын жамау5.312.01.02.3
Тұрақты электрокардиостимуляторды имплантаттау3.011.01.01.0
Тұрақты электрокардиостимуляторды ауыстыру/ревизия жасау3.011.01.01.0
Кардиовертер-дефибрилляторды имплантаттау4.011.51.01.5
Кардиовертер-дефибрилляторды ауыстыру/ревизия жасау4.011.51.01.5
Ырғақтың жүрекшелік бұзылуларын хирургиялық аблация8.033.02.03.0
Блэлок-Тауссиг бойынша модификацияланған жүйелік-өкпе анастомозын қалыптастыру6.322.02.02.3
Жүйелік-өкпе анастомозын орталықтандырған қалыптастыру6.822.02.02.8
Жүйелік-өкпе анастомозын демонтаждау/лигатуралау3.511.51.01.0
Өкпе артериясының бандингін демонтаждау6.022.02.02.0
6.022.02.02.0
Дамус-Кей-Стэнсел емшарасы9.533.03.03.5
Гленн бойынша қос бағытты анастомозды қалыптастыру6.822.32.02.5
Гленн бойынша қос бағытты анастомозды жасау7.022.52.02.5
Гленн бойынша билатеральды қос бағытты анастомозды қалыптастыру7.522.52.03.0
Гемифонтен операциясы8.033.02.03.0
Оң жақ қарыншаның аневризмасын резекциялау8.033.02.03.0
Сол жақ қарыншаның аневризмасын резекциялау9.033.02.53.5
Өкпе артериясының аневризмасын резекциялау8.033.02.03.0
Жүректің ісігін резекциялау8.033.02.03.0
Өкпе артериясына лигатуралау5.011.52.01.5
Өкпе артериясының эмболэктомия8.033.03.02.0
Плевра қуысын дренаждау1.510.50.50.5
Кеуде түтіктерін лигатуралау4.011.02.01.0
Декортикация5.011.01.03.0
Интрақолқалық контрпульсаторды импланттау2.010.51.00.5
Экстракорпоралдық мембраналық оксигенация емшарасы6.022.03.01.0
Қанайналымның қосалқы жүйелерін импланттау7.022.03.02.0
Бронхоскопия1.510.50.50.5
Диафрагманың пликациясы4.011.02.01.0
Төссүйектің кейінге қалдырылған остеосинтезі1.510.50.50.5
Медиастенит кезінде көкірекортаны тазарту1.510.50.50.5
Операциядан кейінгі стернотомдық жарақатқа ревизия/дренаждау1.510.50.50.5
Қарыншааралық қалқаншаның ақауын бір мезгілде жамай отырып, қолқаның коарктациясын резекциялау10.043.53.03.5
Қарыншааралық қалқаншаның ақауын жамай отырып, үйлескен қолқа доғасын қайта құру10.043.03.04.0
Биопротезбен қолқаның тамырды протездеу9.533.52.04.0
Ырғаққа қарыншалық бұзылулардың хирургиялық аблациясы8.033.02.03.0
Сеннинг немесе Мастард операцияларынан кейін жүрекшеішілік тоннелге ревизия7.022.02.03.0
Жүрекше фенестрациясының хирургиялық окклюзиясы3.011.01.01.0
Қарынша/қолқа кондуитті имплантаттау9.033.03.03.0
Эбштейн ауытқуы үшжармалы қақпақшаны жамау10.043.03.04.0
Бұрын жасалған Фонтена операциясын түзету12.544.04.04.5
Жіті ТЭЛА кезінде өкпе артериясынан эмолэктомия8.033.03.02.0
Созылмалы ТЭЛА кезінде өкпе артериясынан эмолэктомия9.033.03.03.0
Қазақстан Республикасының халқына кардиологиялық, интервенциялық кардиологиялық және кардиохирургиялық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдары туралы ережеге 5-қосымша

Халыққа амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін, денсаулық сақтау ұйымы құрылымында кардиологиялық кабинет жабдықтарының ең төменгі тізбесі

№Жабдықтар атауыСаны (дана/жинақ)
112 каналды электрокардиограф3
26-каналды электрокардиограф (портативті)1
3Тредмил жүйесі1
43 каналды, 2 каналды ЭКГ Холтер-мониторы1 қондырғы +10 регистр
5Бифазды дефибриллятор2
6Қан қысымының тәуліктік мониторы1 қондырғы +10 регистр
7Кардиологиялық, ішперделік, қан тамырлық деректорлары бар 4В режиміндегі ультрадыбыстық зерттеу аппараты1
8Кардиологиялық деректорлары бар 4В режиміндегі ультрадыбыстық портативті зерттеу аппараты2
9Спирометр2
10ТонометрФункционалдық диагностика, дәрігерлік, дәрігер алды кабинеттеріне
11ФонендоскопБарлық функционалдық диагностика, дәрігерлік, дәрігер алды кабинеттеріне
12ГлюкометрБарлық функционалдық диагностика, дәрігерлік, дәрігер алды кабинеттеріне
13ЛипидометрБарлық дәрігер алды кабинеттеріне
14Белдің көлемін өлшеуге арналған сантиметрлік лентаБарлық дәрігер алды кабинеттеріне
15Халықаралық норманың қатынасын өлшеуге арналған коагучек1

Ескерту:

Амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымы жабдықтарының ең төменгі тізбесі 50 мың бекітілген халыққа шаққанда.

Іздеу атаулары: №647 бұйрық, 647-бұйрық, приказ 647, алты жүз қырық жетінші бұйрық, 647 бұйрық скачать.

Маңызды

Материал ақпараттық мақсатта берілген. Диагноз бен емді дәрігер анықтайды.

Біз саған жазып
бере аламыз!

Реферат немесе медициналық тақырыптағы материал керек пе? Тақырыбыңды WhatsApp-қа жібер.