Ретикулярлы формация

ретикулярлы формация

     Ретикулярлы формация  ( formatio reticularis, лат. Reticulum- тор, синонимдері- зат)- бас миының бағанасы мен жұлынның жоғарғы бөлімінің орталығында орналасқан жасушалы және ядролы түзілістер комплексі. Ретикулярлы торда әртүрлі бағытта басып өтетін талшықтардың көп мөлшері тор тәрізді түр береді, сондықтан осы атқа ие болып отыр.     Барлық ретикулярлы тор каудальды немесе мезэнцефальды, немесе ростральды, немесе таламикалық …

Склеродермия

склеродермия қазақша

Склеродермия– терінің айқын тыртықтануы мен атрофиясы  түріндегі  бұзылыстары және ішкі ағзалардың фиброздық-склероздық өзгерістерімен сипатталатын ауру. Бұл кезде дәнекер тіні (соединительный ткань) өзгеріске ұшырайды. Этиологиясы: созылмалы, оның ішінде латентті вирустық инфекцияның ролі бар. Онковирус типті баяу вирустар жасуша геномына орналасып, өмір сүре береді. Организмге қолайсыз жағдайларда осы вирустардың белсенділігі артып, жасушалардың биологиялық тепе-теңдігін өзгертеді, сөйтіп олар аутоантигендік қабілет алып, өзінің …

Контрацепция әдістері

контрацепция қазақша

Контрацепция әдістері Жанұяны жоспарлау – қаламаған жүктіліктен сақтануға, әйел ауруларын және өлімін төмендетуде жоғары мамандандырылған сапалы қызмет етеді. Жанұяны жоспарлау әр түрлі контроцепция әдістері туралы (тиімділігі, кемшілігі, кері әсері, асқынуы т.б ) толық және анық ақпарат бере алады. Бұл әдіс баланың және ананың денсаулығын жақсарту ғана емес, бұл адамның құқығының бір түріне жатады.  Отау құрған …

Іш жарықтары

іш жарығы

Жарықтардың жіктелуі Сыртқы жарықтар: iш қуысындағы ағзалардың жасанды немесе физиологиялық дефектілер арқылы iш пердесiмен бірге терi астына шығуы. Ал iш пердемен жабылмаған жағдай – эвентерация деп аталады. Ішкi жарықтар: iшастардың немесе шажырқайдың әртүрлi қалталарына iшкi қуысы ағзаларының шығуы немесе диафрагма саңылауы арқылы iшкi мүшелердің кеуде қуысына түсуi. Шығу тегi бойынша: -Туа бiткен -Жүре пайда болған …

Кератит

кератит қазақша

Кератиттер Қасаң қабық — көз алманың сыртқы қабатының алдыңғы бөлімі болып табылады. Мөлдір, пішіні сфера тәрізді, жоғары сезімталдылық сияқты қасиеттері бар және жасына байланысты анық бір көлемінің болуымен сипатталады. Қасаң қабықтың аурулары барлық көз патологиясының 25%-ын кұрайды. Аурудан кейін болатын көру жітілігінің тұрақты төмендеуі мен соқырлыққа әкелетін жағдайлар 50%-ын негіздейді. Кератит– көздің қасаң қабығының (роговица) …

Қабақ аурулары (блефарит, теріскен, абсцес)

қабақ ауру

Блефарит қабақ шетінің қабынуы (мейбомиев, май безшелерінің) және оның үш формасын ажыратады: жәй, қабыршақты және жаралы. Басқа тұрлері-мейбомиевті, демодекозды дегендері де бар. Этиологиясы-токсико-аллергиялық жағдайлар, созылмалы инфекциялар, глистті инвазия, саңырауқұлақты, жас ағзаларының аурулары, асқазан аурулары, анемия, авитаминоздар, диабет, түзетілмеген рефракцияның аномалиялары ( жиі гиперметропия мен астигматизм), қолайсыз санитарлы-гигиеналық жағдайлар, демодекозды блефаритте демодекстің зат алмасу заттарының әсері. …

Аналық без обыры

аналық без ісігі

Аналық безі обыры Аналық безі обыры (ісік) дегеніміз эпителиалды дамитын аналық бездердің қатерлі ісігі. Аналық безі обыры бөлінеді: біріншілік, өзгермеген эпителиалды тінен дамиды; екіншілік, тасымалдау нәтижесінде дамиды; қатерсіз үрдіс; ·метастаздық, эндометрия, омырау безі және асқазан – ішек жолдары зақымдалу нәтижесінде үрдіске енген аналық бездер. Эпидемиологиясы. Аналық без обырлары әйелдерде көптеген жағдайда менопаузадан кейін анықталады, орташа жас 63 …

Нашар көру және соқырлық себептері

нашар көру

Көру қабілетінің адам өмірінде қаншалықты маңызды екендігі туралы өте жақсы М.Горький былай дейді : “Көру қабілетінен айырылудан қорқынышты ештеңе жоқ”. Ол сөзбен айтып жеткізілмейтін өкініш  және ол  адам әлемнің оннан тоғыз бөлігінен айырады. Шынында адам өзін қоршаған орта туралы 90% мәліметті көз ағзасы арқылы алады.  “Мың рет естігеннен бір рет көрген жақсы” деп бекер айтылмаған. Қазақта ең …

Көз анатомиясы, физиологиясы және құрылымы

көз анатомиясы қазақша

Офтальмологияда  2 ұғым бар: көз ағзасы және көру анализаторы. Көру анализаторы – күрделі нервті- рецепторлы жүйе, ол жарықты тітіркедіргішті қабылдауға және  оған анализ жасауға арналған: 4 бөлімнен түрады–шеткі немесе рецепторлы, жарық қабылдаушы тор қабықпен , олардың рецепторларымен келтірілген (таяқшалар мен құтышалармен). өткізу жолдары: олар көру нервісі, хиазмамен, көру трактісімен ; ми қыртысы асты орталықтары сыртқы тізелі …

Жүрек перкуссиясы және аускультациясы

жүрек перкуссиясы аускультация

Жүрек перкуссиясы Перкуссия (латынша percussio “тері арқылы”)  қазақша соғып не қағып қарау дегенді білдіреді. Бұл әдіс Гиппократ заманында белгілі болғанымен кеңінен қолданылмаған. Алғаш перкуссияның клиникалық зерттеудегі маңызына көңіл бөлген австриялық ғалым дәрігер Л. Ауэнбруггер (1722-1801) болатын. Оның латынша жазылған “Кеудедегі жасырын жатқан ауруларды адамның кеуде клеткасын соға отырып табуға болатын жаңа әдіс” трактаты 1761 жылы …