Бір жастан асқан балаларды тамақтандыру

Бала бір жастан асқанда қарқынды дамуы жүре береді, жекелеген жүйелер мен мүшелер, орталық нерв жүйесі басшылық ететін организмнің барлық өмірді қамтамасыз ететін іс-әрекеттері өсіп жетіледі.

Организмнің бейімделу (адаптациялық) және компенсаторлық механизмдері 2-3 жастан кейін одан әрі дами бастайды. Баланың өсуіне, дамуына сыртқы орта әсер етеді. Организмнің сыртқы ортамен тығыз байланыстылғының педиатрияда маңызы үлкен. Бұл тұрғыда баланы тамақтандырудың маңызы үлкен болып келеді, үйткені тағамдық заттардың әсерінен организмнің ішкі ортасының қасиеті өзгеріп отырады. Солай бола тұрса да жастан асқан баланың ас қорыту жүйесінің қабылеті арыта түседі, тамақтың дәмін ажырату мүмкіндігі өсіп жетіледі. Жүйке-жүйесінің дамуына байланысты тамақтану кезіндегі қоршаған ортаға, дастарғанның ұйымдастыру жағдайына, тамақтың түрлеріне баланың өзіндік жауабы болады. Қарынның механикалық тітіркенуі асқазанның сөліністік әрекетіне әсер етеді. Осыған орай, берілетін тағам мөлшері асқазан сиымдылығына сай келуі керек.

Бір жастан асқан балаларды тамақтандыру

Баланың ас мәзірін құрағанда, төмендегі негізгі элементтерге көңіл аудару керек: баланың негізгі тағамдық заттарға мұқтаждығы, әртүрлі тағамдардың құрамы және әртүрлі тағамдық заттардың маңызы, тамақтың күн бойына бөлінуі, дайындау тәсілі және тамақтың дәмдік қасиеті. Жаңа клеткалар мен тканьдар үшін жұмсалған белоктардың орнын толтыру, баланың өсіп жетілуі үшін белоктардың өте қажет екені белгілі. Оның азоттық балансы бір қалыпта тұруы үшін де маңызы зор екені белгілі.

Организмнің дұрыс жетілуі үшін белоктың саны, мөлшері ғана маңызды емес, оның биологиялық сапасы да үлкен орын алады. Белоктың биологиялық сапасы оның құрамындағы амин қышқылдарымен анықталады. Баланың тәуліктік тағамындағы белоктың құрамында төменгі амин қышқылдары болуы керек (мг/кг): гистидин 32, изолейцин 90, лейцин 150, лизин 150, метионин 65-85, фенилаланин 90, треонин 60, валин 93, триптофан 22. Жекелеген амин қышқылдарының мөлшерімен қатар, кейбір амин қышқылдарының қарым-қатынасы да маңызды болып келеді. Амин қышқылдарға мұқтаждыктың 40% жуығы ауыспайтын амин қышқылдарымен қанағаттандырылуы керек.

Кейбір өмірге қажетті амин қышқылдарының (триптофан, лизин) және құрамында бар амин қышқылдарына (метеонин, цистин) қатынасы 1:3:3 болуы керек. Организмге қажетті белоктың 1-3 жаста – 75%, 4-6 жаста – 65%, 7 жастан бастап 50% жануарлар белогімен қамтамасыз етілуі керек. Майлардың құрамында көптеген биологиялық құнды заттар бар: қаныққан және қанықпаған май қышқылдары, фосфатидтер, стеариндер және т.б. Организмде май энергия ғана болып қоймай, ол иммунитетті қамтамасыз етуші, А, Д, Е,U витаминдері сияқты майда еритін заттарды тасымалдаушы ретінде маңызды болып келеді. Көмірсулар мен белоктардан калорияны 2 есе артық беретін майлар тамақтың көлемін азайтып, дәмділігінің арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, майдың шамадан тыс болуы ұйқы безінің инсулярлы аппаратының зорлануынан, аммиактың, кетондық денелердің, фосфаттардың және т. б. мөлшері көбейіп, ацидоздың пайда болуына әкеліп соқтырады. Баланың қалыпты тамақтануы үшін майдың сапасының маңызы үлкен. Соңғы мәліметтер бойынша өсімдік майлар жалпы май мөлшерінің 5-10%-ын құрауы керек. Белок пен майдын қатынасы 1:1 болуы керек. Көмірсулар организмде негізінен энергияның көзі ретінде қызмет атқарса, аздау мөлшерде құрылыстық материал болып келеді. Көмірсулар белок алмасуына қатысады, майдың тотығуына ықпал етеді. Тамақ құрамында көмірсулар жеткілікті мөлшерде болғанда белоктың ыдырауы азаяды.

Қажетті материалды таппадың ба? Онда KazMedic авторларына тапсырыс бер

Автор публикации

не в сети 14 часов

Жасұлан

113
Комментарии: 0Публикации: 272Регистрация: 11-10-2014
0 оценок, среднее: 0,00 из 50 оценок, среднее: 0,00 из 50 оценок, среднее: 0,00 из 50 оценок, среднее: 0,00 из 50 оценок, среднее: 0,00 из 5 (0 оценок, среднее: 0,00 тен 5)
Загрузка...